Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) θα μπορούσε να ανιχνεύσει επιπλέον διαστάσεις !

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Physics Letters B έθεσε την προοπτική ότι ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια ανακάλυψη η οποία θα έθετε το προηγούμενο επίτευγμα της ανακάλυψης του Μποζονίου Higgs στη…’’σκιά’’. Οι συντάκτες της πρόσφατα δημοσιευμένης εργασίας (paper) προτείνουν ότι θα μπορούσαν να εντοπίσουν μικρές μαύρες τρύπες. Μια τέτοια ανακάλυψη θα ήταν από μόνη της ένα θέμα μείζονος σημασία, αλλά θα μπορούσε να είναι ακόμα εφαλτήριο για πιο σημαντικά πράγματα. Μερικές έννοιες της θεωρητικής φυσικής εξάπτουν τη κοινή φαντασία, όπως και η «θεωρία των πολλαπλών κόσμων», που υποδηλώνει έναν άπειρο αριθμό από Σύμπαντα που διαφέρουν από το δικό μας στην έννοια μικρού και μεγάλου. Η έννοια αυτή έχει δώσει ‘’τροφή’’ σε συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας και κωμικούς. Παρ 'όλα αυτά, ο καθηγητής Mir Faizal του Πανεπιστήμιο του Waterloo δηλώνει στον ιστότοπο Phys.org  ότι: "Κανονικά, όταν οι άνθρωποι σκέφτονται το πολυσύμπαν, σκέφτονται την ερμηνεία των πολλών κόσμων της κβαντομηχανικής, όπου πραγματοποιείται κάθε ενδεχόμενο". Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να ελεγχθεί και γι’ αυτό είναι φιλοσοφία και όχι επιστήμη." Παρ 'όλα αυτά, ο Faizal αντικατοπτρίζει την δοκιμή αυτή για ένα διαφορετικό είδος παράλληλων συμπάντων σχεδόν μέσα στις δυνατότητές μας.

Εικόνα: Από τον γραφίστα Mopic στο Shutterstock. Αν η βαρύτητα ‘’στραγγίζεται’’ από μικροσκοπικές μαύρες τρύπες μέσα σε άλλες διαστάσεις, ο LHC μπορεί να το ανακαλύψει.

Ο Faizal λέει :"Αυτό που εννοούμε είναι πραγματικά σύμπαντα σε επιπλέον διαστάσεις. Η βαρύτητα μπορεί να ρέει έξω από το σύμπαν μας μέσα σε αυτές τις επιπλέον διαστάσεις, ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να ελεγχθεί με την ανίχνευση μικρών μελανών οπών στον LHC. "

Η ιδέα ότι το Σύμπαν μπορεί να είναι γεμάτο με μικροσκοπικές μαύρες τρύπες έχει προταθεί προκειμένου να αποσαφηνίσει αινίγματα, όπως η φύση της σκοτεινής ύλης. Ωστόσο, η ενέργεια που απαιτείται για τη δημιουργία τέτοιου είδους αντικείμενων εξαρτάται από τον αριθμό των διαστάσεων που έχει το Σύμπαν. Μέσα σε ένα προβλέψιμο τετραδιάστατο Σύμπαν, αυτές οι τρύπες για να δημιουργηθούν θα χρειαστούν 1016 TeV, 15 τάξεις μεγέθους πέρα από τις δυνατότητες του LHC. Η θεωρία των χορδών, από την άλλη πλευρά, προτείνει 10 διαστάσεις, έξι από τις οποίες είναι ‘’τυλιγμένες’’ έτσι που δεν μπορούμε να τις παρατηρήσουμε . Οι προσπάθειες να ‘’μοντελοποιηθεί’’ ένα τέτοιο Σύμπαν προτείνουν ότι η ενέργεια που απαιτείται για να δημιουργηθούν αυτές οι μικροσκοπικές μαύρες τρύπες θα ήταν πολύ λιγότερη, σε τέτοιο βαθμό που ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι θα έπρεπε να έχουν ήδη εντοπιστεί σε πειράματα στον LHC που έχουν γίνει παλαιότερα.

Έτσι, αν δεν υπάρξει ανακάλυψη; δεν υπάρχει θεωρία των χορδών; Όχι, σύμφωνα με τον  Mr.Faizal και την ομάδα που συνέταξε το paper. Ισχυρίζονται ότι τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη της ενέργειας από τις μαύρες τρύπες, σε Σύμπαν με 10 διαστάσεις, έχουν παραλείψει την κβαντική συστροφή του χωροχρόνου που αλλάζει οριακά τη βαρύτητα.

Πρόκειται για μια ταχέως εξελισσόμενη υπόθεση, το αν δηλαδή αυτή η στρέβλωση είναι πραγματική. Αλλά αν είναι, το paper υποστηρίζει ότι οι μαύρες τρύπες θα έχουν επίπεδα ενέργειας σημαντικά μικρότερα από ό, τι σε έναν τετραδιάστατο σύμπαν, αλλά περίπου δύο φορές μεγαλύτερα από όσο χρειάζεται για να γίνει αισθητό κάτι τέτοιο σε κάθε δοκιμή που ήδη γίνεται. Ο LHC έχει ως στόχο να φτάσει τα 14 TeV, αλλά μέχρι στιγμής έχει καταφέρει να δημιουργήσει μόνο 5,3 TeV, αν και το paper ‘’αντανακλά’’ τις τρύπες, εκείνες  μπορεί να καραδοκούν στα 11,9 TeV. Σε αυτή την περίπτωση, όταν ο LHC αγγίξει το πλήρες δυναμικό του, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να τις εντοπίσουμε.

Μία τέτοια έρευνα θα καθορίσει την μικροκλίματα παραμόρφωσης του χωροχρόνου, τη παρουσία επιπλέον διαστάσεων, την παρουσία παράλληλων Συμπάντων μέσα σε αυτές, και τη θεωρία των χορδών. Αν ανακαλυφθεί στα σωστά επίπεδα ενέργειας, οι τρύπες αυτές θα επιβεβαιώσουν την συνολική εξήγηση μιας νέας θεωρίας πάνω στο πως συμπεριφέρονται οι μαύρες τρύπες, και η οποία ονομάζεται ‘’ουράνιο τόξο της βαρύτητας’’, από το γνωστό σπουδαίο μυθιστόρημα του Thomas Pynchon. Μια τέτοια καταπληκτική ‘’τετραπλή’’ αποκάλυψη θα αλλάξει τη φυσική, ακόμα κι αν οι επιστήμονες έχουν ήδη υπόψη τους, τα πιθανότερα λάθη που μπορούν να υπάρξουν στο έργο τους, αν οι τρύπες αποδειχθούν…άπιαστες.

Αυτή η ανάρτηση γράφτηκε από τον Umer Abrar. Για να επικοινωνήσετε με το συντάκτη αυτού του άρθρου, γράψτε στη ηλ. διεύθυνση :mirzavadoodulbaig@gmail.com ή προσθέστε /ακολουθήστε στο facebook:

 Πήγες: physics-astronomy.com

             el.wikipedia.org

             en.wikipedia.org

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Ανακαλύφθηκε ένας…αινιγματικός Γαλαξίας .

"Δεν έχει στο κέντρο του  (όπως θα έπρεπε) μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα"

 Ο όμορφος σπειροειδής γαλαξίας στην εικόνα είναι γνωστός ως: RX J1140.1 + 0307, ένας Γαλαξίας που βρίσκεται  στον αστερισμό της Παρθένου απεικονίζεται εδώ από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA / ESA, και παρουσιάζει ένα ενδιαφέρων αίνιγμα. Με την πρώτη ματιά, αυτός ο Γαλαξίας φαίνεται να είναι ένας κανονικός σπειροειδής Γαλαξίας, που μοιάζει πολύ με το Γαλαξία μας, αλλά αρχικά τα φαινόμενα απατούν!

Είναι κοινά αποδεκτό ότι το κέντρο σχεδόν κάθε γαλαξία περιέχει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα. Το μέγεθος τους συχνά ξεπερνά την φαντασία, με εκατομμύρια, μερικές φορές δισεκατομμύρια, από ηλιακές μάζες. Ακόμα και το σπίτι μας, ο Γαλαξία μας, έχει μια μαύρη τρύπα που έχει μέγεθος όσο τέσσερις εκατομμύρια ηλιακές μάζες που βρίσκονται στο κέντρο του, 27.000 έτη φωτός από τη Γη. Οι περισσότερες από αυτές τις μαύρες τρύπες είναι αδρανείς, αλλά μερικά ποσοστά από αυτές είναι «ενεργές» που σημαίνει ότι καταβροχθίζουν υλικό από το Γαλαξία υποδοχής τους, σχηματίζοντας ένα δίσκο προσαύξησης που τροφοδοτεί τη μαύρη τρύπα.

 Καθώς το υλικό κινείται σπειροειδώς μέσα από το δίσκο προσαύξησης προς τον ορίζοντα των γεγονότων, αποκτά φανταστική ταχύτητα, απελευθερώνοντας τεράστιες ποσότητες ενέργειας. Ως αποτέλεσμα τούτου, ένα μέρος του υλικού στο δίσκο δεν πέφτει μέσα στη μαύρη τρύπα γιατί η ταχύτητα του επιτυγχάνει ταχύτητα διαφυγής. Το υλικό αυτό εκσφενδονίζεται γύρω σε έναν από τους πόλους (της μαύρης τρύπας), και αποβάλλεται ως ένας ισχυρός πίδακας που ταξιδεύει κοντά στην ταχύτητα του φωτός.

Το μέγεθος μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας φαίνεται να έχει άμεση σχέση με τον Γαλαξία υποδοχής του. Σχεδόν πριν από μια δεκαετία, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η μάζα μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας φαίνεται να έχει μια σταθερή σχέση με τη μάζα του κεντρικού τμήματος του Γαλαξία της, γνωστή ως ‘’ Γαλαξιακό εξόγκωμα’’ (bulge). Αυτό το  1 προς 700 της σχέσης αυτής, υποστηρίζει την ιδέα ότι η εξέλιξη και η δομή ενός γαλαξία είναι στενά συνδεδεμένη με την κλίμακα της μαύρης τρύπας του.

Η μεγαλύτερη μαύρη τρύπα που έχει βρεθεί ποτέ περιέχει έως και 21 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου, και βρίσκεται στο απίστευτα πυκνό σμήνος της Κόμης (Coma Cluster), το οποίο περιλαμβάνει περισσότερους από 1.000 ταυτοποιημένους Γαλαξίες.

Η κοντινή εικόνα που φαίνεται παραπάνω, ελήφθη από το διαστημικό τηλεσκόπιο Χάμπλ της NAΣA, και δείχνει τον γαλαξία NGC 1068 με τον δίσκο αερίου και σκόνης σε σχήμα ‘’ντόνατ’’ που περιβάλλει την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, σε ένα ξεκάθαρο σχηματισμό. Με τα ΄΄μάτια΄΄ του Διαστημικού Τηλεσκόπιου NuSTAR (Συστοιχία Πυρηνικής Φασματογραφίας υψηλής ενέργειας ακτίνων Χ, -NuSTAR -Nuclear Spectroscopic Telescope Array) οι επιστήμονες ήταν σε θέση να επιτύχουν την καλύτερη θέα που έγινε ποτέ στην ‘’κρυψώνα’’  της  κεντρικής, υπερμεγέθης μαύρης τρύπα του Γαλαξία αυτού. Οι πιο ογκώδεις μαύρες τρύπες στο Σύμπαν συχνά περιβάλλονται από ένα παχύ δίσκο αερίου και σκόνης, σχήματος… ‘’ντόνατ’’. Αυτό το υλικό του ‘’διαστημικού ντόνατ’’ που είναι στο βαθύ διάστημα τροφοδοτεί τελικά και θρέφει τις αυξανόμενες μαύρες τρύπες που βρίσκονται μέσα στους Γαλαξίες.

Ο  Γαλαξία μας, όπως και οι περισσότεροι μεγάλοι Γαλαξίες, έχει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του, αλλά ορισμένοι γαλαξίες έχουν στο κέντρο τους ‘’ελαφρύτερες’’, και ενδιάμεσης μάζας μαύρες τρύπες. Ο RX J1140.1 + 0307 που παρουσιάζεται παρακάτω είναι ένας τέτοιος Γαλαξίας - στην πραγματικότητα έχει στο κέντρο του μία από τις ‘’φτωχότερες’’  που υπάρχουν (σε μάζα) μαύρη τρύπα, που είναι γνωστές σε κάθε φωτεινό γαλαξιακό πυρήνα.

Αυτό που προβληματίζει τους  επιστήμονες για αυτό το συγκεκριμένο Γαλαξία είναι ότι οι υπολογισμοί δεν αθροίζονται. Με μια τέτοια σχετικά μικρή μάζα για την κεντρική μαύρη τρύπα, μοντέλα για τις εκπομπές από το αντικείμενο δεν μπορούν να εξηγήσουν το παρατηρούμενο φάσμα. Πρέπει να υπάρχουν και άλλοι μηχανισμοί που διαδραματίζονται στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εσωτερικών και εξωτερικών τμημάτων του δίσκου προσαύξησης που περιβάλλει τη μαύρη τρύπα.

European Space Agency

Image Credit: ESA/Hubble & NASA, Acknowledgement: Judy Schmidt

 Πήγες: dailygalaxy.com

             en.wikipedia.org

             space.com 

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

'' Η μαύρη τρύπα που γέννησε το Σύμπαν "

Η Μεγάλη έκρηξη θέτει ένα μεγάλο ερώτημα: αν ήταν πράγματι ο ‘’κατακλυσμός’’ εκείνος που πυροδότησε την ύπαρξη του Σύμπαντος πριν 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια, τι είναι αυτό που προκάλεσε μια τέτοια…ανάφλεξη; Τρεις ερευνητές του Ινστιτούτου Θεωρητικής Φυσικής του Perimeter και του Πανεπιστημίου του Waterloo προτείνουν ότι η Μεγάλη Έκρηξη θα μπορούσε να είναι ο τρισδιάστατος ’’αντικατοπτρισμός’’ της κατάρρευσης ενός άστρου, σε ένα σύμπαν πολύ πιο διαφορετικό από το δικό μας.

Ο ορίζοντας γεγονότων μιας μαύρης τρύπας - το σημείο της μη επιστροφής για οτιδήποτε που πέφτει μέσα της - είναι μια σφαιρική επιφάνεια. Σε ένα υψηλότερο διαστάσεων σύμπαν, μια μαύρη τρύπα θα μπορούσε να έχει ένα τρισδιάστατο ορίζοντα γεγονότων, ο οποίος θα μπορούσε να ‘’γεννήσει’’ ένα πλήρες, νέο σύμπαν καθώς σχηματίζεται.

Ο ορίζοντας γεγονότων μιας μαύρης τρύπας - το σημείο της μη επιστροφής για οτιδήποτε που πέφτει μέσα της - είναι μια σφαιρική επιφάνεια. Σε ένα υψηλότερο διαστάσεων σύμπαν, μια μαύρη τρύπα θα μπορούσε να έχει ένα τρισδιάστατο ορίζοντα γεγονότων, ο οποίος θα μπορούσε να ‘’γεννήσει’’ ένα πλήρες, νέο σύμπαν καθώς σχηματίζεται.

Μπορεί να είναι καιρός για να πούμε αντίο στη Μεγάλη Έκρηξη. Οι κοσμολόγοι θεωρούν ότι το Σύμπαν σχηματίζεται από τα  συντρίμμια που εκτινάσσονται όταν ένα τεσσάρων διαστάσεων αστέρι καταρρέει μέσα σε μια μαύρη τρύπα - ένα σενάριο που θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξήγηση του γιατί το σύμπαν φαίνεται να είναι τόσο ομοιόμορφο προς όλες τις κατευθύνσεις.

Το καθιερωμένο μοντέλο της Μεγάλης Έκρηξης μας λέει ότι το Σύμπαν ‘’εξερράγη’’ έξω από ένα απείρως πυκνό σημείο, ή μοναδικότητα. Αλλά κανείς δεν ξέρει τι πυροδότησε αυτή την έκρηξη: οι γνωστοί νόμοι της φυσικής δεν μπορούν να μας πουν τι συνέβη εκείνη τη στιγμή.

"Όλοι οι φυσικοί γνωρίζουν, ότι θα μπορούσαν να έχουν έρθει ‘’δράκοι’’ πετώντας έξω από την μοναδικότητα», λέει ο Niayesh Afshordi, ένας αστροφυσικός στο Ινστιτούτο Θεωρητικής Φυσικής του Perimeter στο Waterloo, του Καναδά.

Επίσης, είναι δύσκολο να εξηγηθεί πώς μια Μεγάλη Έκρηξη, αφήνει πίσω της ένα Σύμπαν που έχει μια σχεδόν εντελώς ομοιόμορφη θερμοκρασία, γιατί δεν φαίνεται να υπάρχει αρκετός χρόνος από τη γέννηση του σύμπαντος για να δημιουργηθεί μία ισορροπία στη θερμοκρασία.

Για τους περισσότερους Κοσμολόγους, η πιο πιθανή εξήγηση για αυτή την ομοιομορφία είναι ότι, λίγο μετά την αρχή του χρόνου, κάποια άγνωστη μορφή ενέργειας έκανε το νεαρό Σύμπαν να ‘’φουσκώνει’’ σε ένα ποσοστό που ήταν γρηγορότερο από την ταχύτητα του φωτός. Με αυτόν τον τρόπο, ένα μικρό κομμάτι με περίπου ομοιόμορφη θερμοκρασία θα επεκτάθηκε στον αχανή Κόσμο που βλέπουμε σήμερα. Αλλά ο Afshordi σημειώνει ότι "η Μεγάλη Έκρηξη ήταν τόσο χαοτική, που δεν είναι σαφές ότι θα υπήρχε ακόμη και μια μικρή ομοιογενής προσθήκη που να εκκινήσει τον πληθωρισμό ".

Ο Afshordi και οι συνεργάτες του στρέφουν την προσοχή τους σε μια πρόταση που έγινε το 2000 από μια ομάδα που περιλαμβάνει τον φυσικό Gia Dvali, που τώρα βρίσκεται στο Πανεπιστήμιο Ludwig Maximilians του Μονάχου, στη Γερμανία. Σε αυτό το μοντέλο, το τρισδιάστατο (3D) Σύμπαν μας είναι μια μεμβράνη, ή βράνη, που επιπλέει μέσα σε ένα ‘’μεγαλύτερο σύμπαν’’ που έχει τέσσερις χωρικές διαστάσεις. 

Η ομάδα του Ashfordi συνειδητοποίησε ότι αν το μεγαλύτερο αυτό Σύμπαν περιέχει τα δικά του τετραδιάστατα (4D) αστέρια, κάποια από αυτά θα μπορούσε να καταρρεύσει, σχηματίζοντας τετραδιάστατες μαύρες τρύπες με τον ίδιο τρόπο που τα τεράστια αστέρια στο σύμπαν μας εκρήγνυνται σε εκρήξεις Υπερκαινοφανών (Σουπερνόβα), εκτινάσσοντας βίαια τα εξωτερικά τους στρώματα, ενώ τα εσωτερικά στρώματα τους να καταρρέουν σε μια μαύρη τρύπα.

Στο Σύμπαν μας, μια μαύρη τρύπα οροθετείται από μία σφαιρική επιφάνεια που ονομάζεται ‘’ορίζοντας των γεγονότων’’. Επειδή στο συνηθισμένο τρισδιάστατο διάστημα ένα δισδιάστατο αντικείμενο (μια επιφάνεια) χρειάζεται για να δημιουργηθεί ένα όριο μέσα σε μια μαύρη τρύπα, στο ‘’μεγαλύτερο Σύμπαν’’ (bulk universe) ο ορίζοντας των γεγονότων μιας τετραδιάστατης μαύρης τρύπας θα ήταν ένα τρισδιάστατο αντικείμενο - ένα σχήμα που ονομάζεται ‘’Υπερσφαίρα’’ . Όταν η ομάδα του Afshordi  μοντελοποίησε (διαμόρφωσε) το θάνατο ενός τετραδιάστατου άστρου, διαπίστωσε ότι το εκτινασσόμενο υλικό θα σχηματίζει μία τρισδιάστατη βράνη που περιβάλλει αυτόν τον τρισδιάστατο ορίζοντα των γεγονότων, και σιγά-σιγά επεκτείνεται.

Οι συντάκτες της εργασίας αυτής υποθέτουν ότι το τρισδιάστατο Σύμπαν που ζούμε θα μπορούσε να είναι ακριβώς μια τέτοια βράνη - και ότι διακρίνουμε την ανάπτυξη της βράνης αυτής, ως Κοσμική Διαστολή. "Αστρονόμοι μέτρησαν αυτήν την Διαστολή και η συμπέραναν ότι το Σύμπαν πρέπει να έχει αρχίσει με μία Μεγάλη Έκρηξη - αλλά αυτό είναι απλά μια οφθαλμαπάτη," λέει ο Afshordi.

Το μοντέλο, επίσης, εξηγεί την φυσική ομοιομορφία του Σύμπαντός μας. Επειδή το τετραδιάστατο ‘’μεγάλο Σύμπαν’’ θα μπορούσε να υπάρξει για ένα απείρως μεγάλο χρονικό διάστημα στο παρελθόν, θα υπήρχαν πολλές ευκαιρίες για διάφορα μέρη του τετραδιάστατου αυτού ‘’Μεγάλου Σύμπαντος’’ να επιτύχουν μια ισορροπία, την οποία θα είχε κληρονομήσει το τρισδιάστατο Σύμπαν μας.

Η ‘’εικόνα’’ ωστόσο έχει κάποια προβλήματα,. Νωρίτερα, to διαστημικό παρατηρητήριο Planck του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA)  κυκλοφόρησε δεδομένα που χαρτογραφούσαν τις μικρές διακυμάνσεις της θερμοκρασίας στη κοσμική ακτινοβολία υπόβαθρου - την απομεινάρι της ακτινοβολίας που φέρει τα αποτυπώματα από τις πρώτες στιγμές του Σύμπαντος. Τα παρατηρούμενα μοτίβα ταιριάζουν με τις προβλέψεις που γίνονται από το καθιερωμένο μοντέλο της Μεγάλης Έκρηξης και του πληθωρισμού, αλλά το μοντέλο της μαύρης τρύπας αποκλίνει από τις παρατηρήσεις του Planck κατά περίπου 4%. Ελπίζοντας να επιλύσει τη διαφορά αυτή, ο Afshordi λέει τώρα ότι ‘’διυλίζει’’ το μοντέλο του.

Παρά την αναντιστοιχία, ο Dvali επαινεί τον έξυπνο τρόπο με τον οποίο η ομάδα ‘’πέταξε έξω’’ το μοντέλο της Μεγάλης Έκρηξης. Και δηλώνει ότι ’’Η μοναδικότητα είναι το πιο θεμελιώδες πρόβλημα στην Κοσμολογία, και έχουν ξαναγράψει ιστορία που ποτέ δεν έχουμε ξανασυναντήσει’’. Ενώ τα αποτελέσματα του Πλανκ "αποδεικνύουν ότι ο πληθωρισμός είναι σωστός’’, αφήνουν ανοιχτό το ζήτημα του πώς συνέβη ο πληθωρισμός, προσθέτει ο Dvali. Και συνεχίζει δηλώνοντας ότι : ‘’Η μελέτη θα μπορούσε να βοηθήσει για να δείξει πώς ο πληθωρισμός πυροδοτείται από την κίνηση του Σύμπαντος μέσα από μία υψηλότερων διαστάσεων πραγματικότητα.

Πηγές: dailygalaxy.com

             Nature doi:10.1038/nature.2013.13743

             The Daily Galaxy via Zeeya Merali/nature.com and The Perimeter Institute

             en.wikipedia.org

             el.wikipedia.org

             Gif: https://www.tenor.co/view/spock-startrek-gif-3389586

 Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

 Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Πόσο καλά γνωρίζουμε τον Γαλαξία μας ; Τι είναι η μέθοδος του μικροεστιασμού ;

Αυτός ο χάρτης δείχνει πόσο λίγα γνωρίζουμε….

Νομίζετε ότι ξέρετε το Γαλαξία μας; Λοιπόν…μάλλον όχι. Αυτό ο νέος χάρτης του Γαλαξία   από τη NAΣA εμφανίζει τους εξωπλανήτες που έχουμε ανακαλύψει μέχρι τώρα, και συμπεριλαμβάνει και τον πρόσφατα επιβεβαιωμένο εξωπλανήτη, 13000 έτη φωτός μακριά από τη Γη, στον οποίο δόθηκε η ονομασία: OGLE-2014-BLG-0124L. Είναι περίπου στη μισή και πλέον απόσταση , από το μακρινότερο εξωπλανήτη που βρέθηκε ποτέ, και είναι μέσα σε μια ‘’χούφτα’’ από  εξωπλανήτες που ανακαλύφθηκαν πέρα από τη εμβέλεια του Διαστημικού Τηλεσκόπιου Κέπλερ.

Η πλειοψηφία των εξωπλανητών που έχουν ανακαλυφθεί ήταν το έργο του ΔΤ Κέπλερ, αλλά οι πολύ περισσότερο  μακρινοί από εκείνους που έχουν ανακαλυφθεί - όπως πρόσφατα αυτός - οφείλουν την ανακάλυψή τους στη λεγόμενη: μέθοδο μικροεστιασμού (microlensing methods). Όπως στη περίπτωση του βαρυτικού εστιασμού (gravitational lensing), όπου η βαρύτητα κάμπτει το χώρο και το φως για να δημιουργήσει ένα φυσικό "μεγεθυντικό φακό » που μας επιτρέπει να δούμε μακρύτερα, ο μικροεστιασμός κάνει επίσης χρήση βεβαιωμένων ‘’κυρτώσεων’’ που συμβαίνουν στο χώρο. Στον μικροεστιασμό, ωστόσο, η διαδικασία της μεγέθυνσης επιτυγχάνεται όταν ένα αμυδρό άστρο περνά μπροστά από ένα πιο μακρινό αστέρι, καθιστώντας έτσι το χώρο γύρω από το μακρινό αστέρι πιο εύκολα παρατηρήσιμο.

Πηγές: physics-astronomy.com
            planetary.org 

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Αυτή η ανάρτηση γράφτηκε από τον Umer Abrar. Για να επικοινωνήσετε με το συντάκτη αυτής του άρθρου, γράψτε στη ηλ. διεύθυνση :mirzavadoodulbaig@gmail.com ή προσθέστε /ακολουθήστε στο facebook:

Υπάρχουν Ηφαίστεια σε Κομήτες;

Από την: Nola Taylor Redd / 12 Ιανουαρίου 2017

Έρευνα λέει ότι μπορεί να υπάρχει ‘’παγοηφαιστειακότητα’’ σε κομήτες.

 Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο της NASA Spitzer κατέγραψε εικόνες του κομήτη 29P/Schwassmann-Wachman του οποίου τα συχνά ‘’ξεσπάσματα’’ μπορεί να προέρχονταν από παγοηφαιστειακότητα.

NASA/JPL/Caltech/Ames Research Center/University of Arizona

Ηφαίστεια μπορεί να μην υπάρχουν μόνο σε φεγγάρια και πλανήτες. Ένας κομήτης που είναι σε τροχιά ανάμεσα στον Άρη και τον Δία φαίνεται να έχει τα δικά του σημάδια παγοηφαιστειακότητας, διασκορπίζοντας παγωμένο υλικό αντί καυτής λάβας. Αντί για ένα μοναδικό στάσιμο λόφο, οι εκρήξεις προέρχονται από ένα μόνο σημείο πολλές φορές πριν τελικά μεταφερθούν σε ένα άλλο σημείο στον παγωμένο φλοιό.

Η αργή περιστροφή του κομήτη επιτρέπει στον φλοιό να αποδυναμωθεί κατά την διάρκεια της ημέρας , ενώ το μονοξείδιο του άνθρακα στοιβάζεται ξανά επάνω στην επιφάνεια κατά την διάρκεια της νύχτας. Τελικά η πίεση που είχε δημιουργηθεί εκρήγνυται. Σε αντίθεση με τους πίδακες που εντοπίστηκαν σε άλλους κομήτες, η παγωμένη ‘’λάβα’’  εκρήγνυται ξαφνικά και χωρίς ενδείξεις σταδιακής συσσώρευσης.

‘’Είναι ένα αιφνιδιαστικό γεγονός’’ λέει ο Richard Miles ένας επιστήμονας κομητών  στην British Astronomical Association όπου παρουσίασε τα αποτελέσματα στο τμήμα του Συνεδρίου για Πλανητικές Επιστήμες  στην Pasadena της Καλιφόρνια. Όταν η έκρηξη ολοκληρωθεί τερματίζεται χωρίς την αργή πτώση που είναι κοινή στους πίδακες. ‘’Έχει τελειώσει και μειώνεται. Είναι αυτό που περιμένετε από την παγοηφαιστειακότητα.’’ 

Ένα ενεργό αίνιγμα

Ο κομήτης 29P/Schwassmann-Wachman είναι ο πιο ενεργός σε σχέση με όλους τους γνωστούς κομήτες. Λίγο μετά την ανακάλυψη του το 1927 η φωτεινότητα του άρχισε να αλλάζει δραματικά. Ενώ πολλοί κομήτες γίνονται πιο φωτεινοί καθώς ταξιδεύουν πιο κοντά στον Ήλιο, η τροχιά του  29/P είναι σχεδόν ένας τέλειος κύκλος, διατηρώντας μια σταθερή απόσταση από το αστέρι (τον Ήλιο). Πάρα την σταθερή τροχιά του, ο κομήτης μπορεί αν κάνει αξιοσημείωτες αλλαγές στην φωτεινότητα, κάνοντας τον αγαπημένο αντικείμενο παρατήρησης ερασιτεχνών αστρονόμων.

Ο Miles και οι συνεργάτες του μελέτησαν τον κομήτη για πάνω από μια δεκαετία, εντόπισαν 64 ξεσπάσματα (εκρήξεις) από το μικροσκοπικό αντικείμενο. Το παγωμένο αντικείμενο μπορεί να έχει τόσο λίγες όσο 3 με 4 εκρήξεις τον χρόνο, αν και μερικά χρόνια συνέβησαν 7 με 8 εκρήξεις.

Με την παρακολούθηση της θέσης τους πάνω στην επιφάνεια του κομήτη, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι πολλές εκρήξεις προέρχονταν από τις ίδιες περιοχές. Ενώ μερικές επανεμφανίστηκαν μετά από μία ή περισσότερες μέρες, άλλες χρειάστηκαν μέχρι και 20 χρόνια για να ξαναεμφανιστούν με βάση προηγούμενες παρατηρήσεις. Ήταν η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση τους , που οδήγησε τον Miles και την ομάδα του να τα χαρακτηρίσουν ως παγοηφαιστειακά. Σε αντίθεση με τα κανονικά με ηφαίστεια, τα οποία αναβλύζουν λιωμένη λάβα, τα παγοηφαίστεια  αναβλύζουν παγωμένα  αέρια που κινούνται σαν τα θερμότερα ξαδέλφια τους.

Τα παγοηφαίστεια μπορεί να είναι συνηθισμένα στα παγωμένα φεγγάρια του ηλιακού μας συστήματος, συμπεριλαμβάνοντας τα φεγγάρια του Δία Ευρώπη και Γανυμήδη και το φεγγάρι του Κρόνου Τιτάνα. Νάνοι πλανήτες μπορεί επίσης να φιλοξενούν παγωμένα σιντριβάνια, καθώς τόσο ο Πλούτωνας όσο και η Δήμητρα (Ceres) έχουν χαρακτηριστικά που προσδιορίζουν όσο το δυνατόν σε παγοηφαίστεια. Ο 29P δεν έχει χαρακτηριστικά στο έδαφος που να μοιάζουν με παγωμένα ηφαίστεια. Αντ’ αυτού ο Miles ερμηνεύει την δραστηριότητα ως πιθανά ηφαιστειακή.

‘’Αν εμφανιστεί μόνο μία φορά, δεν είναι ηφαίστειο,’’ λέει ο Miles.  Οι περισσότερες από τις τοποθεσίες είναι ενεργές 2 ή 3 φορές πριν ξεμείνουν από ατμό.

                         Το περίεργο βουνό Ahuna Mons στον νάνο πλανήτη Ceres ίσως είναι ένα από τα πολλά παγωμένα ηφαίστεια στο ηλιακό σύστημα.

                                                                                                                                               NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA/PSI

Η παράξενη δραστηριότητα μπορεί να οφείλεται σε ασυνήθιστα μεγάλο κύκλο ημέρας / νύχτας του κομήτη. Αντίθετα με τους περισσότερους κομήτες, οι οποίοι περιστρέφονται σε ωριαία κλίμακες, ο 29P περιστρέφεται μόνο περίπου μία φορά κάθε 60 γήινες ημέρες. Κατά τη διάρκεια της μακράς νύχτας του κομήτη, το υλικό μπορεί να συγκεντρωθεί σε θαλάμους κάτω από την επιφάνεια. Όταν ο κομήτης περιστρέφεται σε μεγάλη μέρα, το αέριο διαστέλλεται, κάμπτει την επιφάνεια. Οι υψηλές πιέσεις μπορεί να βοηθήσουν στο σπάσιμο του φυσικού αερίου μέσω της επιφάνειας, εκρήγνυται προς τα έξω σε ένα ηφαίστειο που μοιάζει εκδήλωση. Αντί καυτό μάγμα, κατεψυγμένα αερίου ρεύματα από τον κομήτη.

Το υλικό που αναβλύζει συμπεριφέρεται πολύ σαν το κερί παραφίνες, λέει ο Miles. Το κερί μαλακώνει πολύ πριν λιώσει, ή γίνεται υγρό; Το ίδιο μπορεί να ισχύει για το υλικό που κινείται προς τα επάνω κάτω από την επιφάνεια του κομήτη. Το υλικό γύρω από την σχισμή της έκρηξης τελικά την σφραγίζει και την κλείνει, όπου περιμένει μέχρι την επόμενη φορά που η πίεση κάτω από την επιφάνεια θα είναι ισχυρή ώστε να αποδυναμωθεί στην επιφάνεια.

Το υλικό που μοιάζει με κερί μπορεί επίσης να προκαλέσει άλλη ηφαιστειακή δραστηριότητα. Χάρη στον τεράστιο πυρήνα του, ο οποίος είναι περίπου 40 χιλιόμετρα είναι κατά πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με άλλους κομήτες, το μεγαλύτερο μέρος του υλικού πέφτει πάλι πίσω στην επιφάνεια. Αν προσγειωθεί πάνω σε άλλες κοιλότητες υπόγειου υλικού, μπορεί να αποδυναμώσει την κρούστα αρκετά ώστε να επιτρέψει να ανάψουν τα δικά τους ηφαίστεια.

΄΄Όταν παίρνεις ένα ξέσπασμα είναι πολύ πιθανό να πάρεις ένα ακόλουθο, ή διαφορετικά,’’ λέει ο Miles.

Το υλικό που προκύπτει ρέει στο διάστημα η κόμη θα πρέπει να φαίνεται διαφορετικά από ότι οι φυσαλίδες γύρω από άλλους κομήτες. ‘’παίρνεις αυτό το διαστελλόμενο κέλυφος’’, λέει ο Miles. Το κέλυφος  γύρω από τον κομήτη 67P/Churyumov-Gerasimenko επισκέφθηκε από την αποστολή της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας Rosetta το περασμένο έτος, ήταν πολύ ασθενέστερη, λέει, ίσως επειδή σχηματίστηκε λιγότερο βίαια.

Παρά την ασυνήθιστη δραστηριότητα του, ο κομήτης 29P έχει λάβει πολύ λίγη προσοχή από τα επίγεια και τα διαστημικά παρατηρητήρια. Ο Mile ελπίζει να αλλάξει αυτό, όπως ο ίδιος συνεχίζει να καταγράφει τα ασυνήθιστα ξεσπάσματα σε μία προσπάθεια σε μία προσπάθεια να καταλάβει τους περίεργους κύκλους στο μακρινό σώμα.

‘’Ουσιαστικά είναι ένα αίνιγμα,’’ λέει.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε σε μία σειρά από έγγραφα στο περιοδικό Icarus νωρίτερα αυτό τον χρόνο.

Πηγή: http://www.astronomy.com/

Απόδοση στα ελληνικά: Ματθαίος Παπαπούλιας

Ένα μυστηριώδες αντικείμενο εμφανίστηκε στο Γαλαξία Κύκνος Α.

Από την: Camille Μ Carlisle | 13 Ιανουαρίου, 2017

Αστρονόμοι ανακάλυψαν ένα αντικείμενο στον ενεργό Γαλαξία Κύκνος Α που δεν ήταν εκεί πριν. 

Την περασμένη εβδομάδα στο συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρείας στο Grapevine, στο Τέξας, οι αστρονόμοι έκαναν μια ανακοίνωση που έχει αλιεύσει το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών: κάτι πολύ φωτεινό έχει εμφανιστεί σε ένα πολύ γνωστό γαλαξία.

Πρόκειται για τον ελλειπτικό γαλαξία ‘’Κύκνος Α’’ (Cygnus Α) που είναι μια από τις φωτεινότερες πηγές ραδιοκυμάτων στον ουρανό. Βρίσκεται περίπου 800 εκατομμύρια έτη φωτός από εμάς (με Μετατόπιση στο Ερυθρό = 0,056). Στον πυρήνα του βρίσκεται μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα που τρέφεται με εξωφρενικούς ρυθμούς (από ύλη) κλεισμένη μέσα σε αέριο, ενώ δύο πίδακες εκτοξεύονται προς τα έξω σε κάθε πλευρά της, φωτίζοντας το διαγαλαξιακό μέσο (η Διαγαλαξιακό Διάστημα). Αυτή η δραστηριότητα παράγει την ραδιό- ακτινοβολία που κάνει τον Κύκνο Α τόσο φωτεινό.

Ο γαλαξίας Κύκνος Α "λάμπει" στις ραδιοσυχνότητες (όπως φαίνεται πάνω), που προέρχονται από τα σχετικιστικά ηλεκτρόνια, που κινούμενα με μεγάλες ταχύτητες δημιουργούν πίδακες ενέργειας που εκτοξεύονται έξω από την κεντρική μαύρη τρύπα του Κύκνου Α σχηματίζοντας γιγαντιαίους "ράδιο - λοβούς." (Οι λοβοί αυτοί εκτείνονται προς τα έξω περίπου 10 φορές πιο μακριά από ό, τι ο ίδιος ο γαλαξίας, και οι οποίοι είναι αόρατοι σε αυτή την εικόνα.)

NRAO / AUI

Χρησιμοποιώντας το πρόσφατα αναβαθμισμένο ραδιοτηλεσκόπιο Karl G. Jansky των ραδιοτηλεσκοπίων της  Μεγάλης συστοιχίας [Very Large Array (VLA)] στο Νέο Μεξικό, ο Rick Perley (NRAO) και οι συνεργάτες του ‘’έριξαν μια ματιά’’ στον Κύκνο A – για πρώτη φορά από το 1989, που το όργανο αυτό παρατήρησε το γαλαξία του Κύκνου Α . (Έτσι, προφανώς οι αστρονόμοι πέρασαν πολύ χρόνο στο VLA παρατηρώντας τον γαλαξία αυτό στη δεκαετία του 1980 που δεν αισθάνθηκαν την ανάγκη να τον ξαναδούν, δήλωσε αστειευόμενος ο Perley, στις 6 Ιανουαρίου στην παρουσίασή του για το AAS) Οι νέες παρατηρήσεις μας έκρυβαν μια έκπληξη:. ένα νέο, δευτερεύον αντικείμενο ακριβώς νοτιοδυτικά της κεντρικής μαύρης τρύπας . Αυτό το αντικείμενο δεν ήταν εκεί στη ραδιοεικόνα του 1989. Πρόσθετες, παρατηρήσεις υψηλότερης ανάλυσης με το ραδιοτηλεσκόπιο της πολύ Μεγάλης Συστοιχίας Βασικής Γραμμής  (Very Long Baseline Array) φωτογράφισαν επίσης το αντικείμενο αυτό, να διακρίνεται με σαφήνεια από τον πυρήνα του γαλαξία. Είναι περίπου 1.300 έτη φωτός από το κέντρο του.

Είναι περίπου δύο φορές πιο φωτεινός από την λαμπρότερη γνωστή έκρηξη υπερκαινοφανούς (Σουπερνόβα) σε αυτές τις συχνότητες. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ πιο φωτεινός από οποιοδήποτε γνωστό περιοδικό ράδιο- σήμα , εκτός από τις υπό προσαύξηση υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που παρουσιάζουν φαινόμενα παλιρροϊκών διαταραχών, ‘’ξεσπάσματα’’ που δημιουργούνται όταν μια μαύρη τρύπα ‘’καταβροχθίζει’’ ένα αστέρι.

Η ομάδα ανέλυσε και άλλα αρχεία, ανακαλύπτοντας ότι το αντικείμενο αυτό στις υπέρυθρες παρατηρήσεις το 2003 στο παρατηρητήριο Keck , έδειχνε κάπως ‘’ασαφές’’, σε ορισμένες εικόνες από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Χάμπλ. (Το αντικείμενο είναι τόσο κόκκινο που δεν εμφανίζεται καλά στα οπτικά μήκη κύματος, και σε αυτή την απόσταση η ανάλυση του διαστημικού τηλεσκοπίου δεν είναι τόσο καλή όσο εκείνη της προσαρμοστικής οπτικής - adaptive optics -του Keck .)

Αυτή η έγχρωμη υπέρυθρη εικόνα με ‘’ψευδές’’ χρωματισμό από το τηλεσκόπιο Keck II,  δείχνει τον γαλαξία Κύκνο Α. Η  κεντρική υπερμεγέθης μαύρη τρύπα του είναι η μεγάλη κοκκινό-μαύρη κηλίδα, αλλά αυτή η εικόνα του 2003 αποκαλύπτει και μια δεύτερη μυστηριώδη πηγή (σε κύκλο) σε κοντινή απόσταση.

Γ Canalizo et al. / Astrophysical Journal 2003

Οι συμμετέχοντες της επιστημονικής συνόδου ήταν ανήσυχοι και με μεγάλη περιέργεια. Ο Claire Max, ο οποίος υπηρετεί ως διευθυντής των Παρατηρητήριων του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια (τα οποία διαχειρίζονται και τα Παρατηρητήρια Keck και Lick), ανατρέχοντας, ερεύνησε μέσα από τα δεδομένα του Keck και ανακάλυψε ότι, στην πραγματικότητα, οι αστρονόμοι είχαν ήδη ανακαλύψει αυτή την πηγή. Το 2003, η Gabriela Canalizo (η οποία βρίσκεται τώρα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Riverside), και οι συνεργάτες της είχαν ‘’σκοντάψει’’ επάνω σε αυτή την μυστηριώδη πηγή. Επίσης, είχαν ερευνήσει δεδομένα από παλιότερες παρατηρήσεις, και διαπίστωσαν ότι υπήρχε σε ορισμένες εικόνες από το Χάμπλ  - δεν ήταν σίγουροι αν αυτό ήταν επειδή η πηγή ‘’τρεμόπαιζε’’,  ή  ήταν απλά ότι το Χάμπλ δεν το είχε παρατηρήσει για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα έτσι ώστε να φανεί καθαρά.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι το απροσδιόριστο αυτό αντικείμενο δεν ήταν ένα εμφανές και συνηθισμένο στο Γαλαξία μας, ούτε μια συστάδα από νεαρά άστρα στον Κύκνο Α. Μάλλον, φάνηκε να είναι ένα συμπαγές σύμπλεγμα από παλαιούς ερυθρούς αστέρες, οι οποίοι ήταν μέρος ενός απογυμνωμένου πυρήνα από ένα πολύ μικρότερο γαλαξία που ο Κύκνος Α είχε αφομοιώσει. Η περίπτωση της μικρής αυτής συγχώνευσης θα μπορούσε επίσης να εξηγήσει γιατί η μαύρη τρύπα του μεγαλύτερου γαλαξία έχει "ενεργοποιηθεί". Οι αστρονόμοι πρότειναν την εργασία τους στο Astrophysical Journal το 2003.

Από την άλλη πλευρά, η Canalizo και οι συνεργάτες αντιπρότειναν το 2004 ότι η πηγή αυτή θα μπορούσε, να είναι μια εικόνα στο ζεστό εσωτερικό χείλος αυτού του σκονισμένου ‘’ντόνατ’’ που περιβάλλει την τη μαύρη τρύπα.

Η ομάδα του Perley προτιμά πάρα πολύ τη περίπτωση της συγχώνευσης,. Αλλά υποστήριξε, αντίθετα, ότι η ακτινοβολία μπορεί να προέλθει από μια δεύτερη μαύρη τρύπα, το  απομεινάρι από τον πυρήνα του συγχωνευθέντος γαλαξία. Αν ναι, τότε ο Κύκνος Α είναι ένας από τα λίγους γαλαξίες που φαίνεται να φιλοξενεί μια κεντρική και δυαδική μαύρη τρύπα.

Στο τέλος της παρουσίασης του ο Perley κάλεσε και άλλους ερευνητές να ερευνήσουν μέσα από τα αρχεία των παρατηρήσεων τους, έτσι ώστε οι αστρονόμοι να μπορούν να παρατηρήσουν με περισσότερη ακρίβεια, όταν θα ξαναεμφανιστεί αυτή η πηγή. Η ομάδα παρατηρεί επίσης και στο φάσμα των ακτίνων Χ, αλλά δεδομένου ότι ο κεντρικός πυρήνας είναι πολύ φωτεινός, δεν είναι αισιόδοξοι για τις πιθανότητες τους να δουν κάτι, εκτός αν υπάρχει κάποια μεταβλητότητα. Μια επίσημη εργασία (paper) και ένα δελτίο τύπου (με εκπληκτικές εικόνες!) είναι στα σκαριά, και θα σας ενημερώσουμε με περισσότερες πληροφορίες όταν τις έχουμε, δήλωσε ο Perley .

Παραπομπές:
Richard A. Perley et al. “Serendipitous Discovery of a Radio Transient in the Luminous Radio Galaxy Cygnus A.” 229th American Astronomical Society. Abstract 319.06.

Gabriela Canalizo et al. “Adaptive Optics Imaging and Spectroscopy of Cygnus A. I. Evidence for a Minor Merger.” Astrophysical Journal. November 10, 2003.

Gabriela Canalizo et al. “Penetrating Dust Tori in AGN.” Penetrating Bars through Masks of Cosmic Dust. 2004.

Πηγές: skyandtelescope.com

            el.wikipedia.org

            en.wikipedia.org

 Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

 Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Ήρεμος και χαλαρός ο Ήλιος μας .

Από τον: Sean Walker | 12 Ιανουαρίου 2017

Από την αρχή του 2017, μόνο μια μικρή κηλίδα έκανε μια σύντομη εμφάνιση στο Ηλιακό δίσκο.

Η  χωρίς κηλίδες πεντακάθαρη φωτόσφαιρα του Ήλιου όπως φάνηκε στις 12 Ιανουαρίου του 2017, από το Παρατηρητήριο Solar Dynamics.

NASA / SDO

Παρά το γεγονός ότι το 2017 προαναγγέλλει την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από τις ηπειρωτικές ΗΠΑ εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, ο ίδιος ο Ήλιος έχει γίνει μια ιδιαίτερα ‘’ανέκφραστη’’ μπάλα - τουλάχιστον στα ορατά μήκη κύματος. Μετά τον πιο αδύναμο Ηλιακό κύκλο σε περισσότερα από 100 χρόνια, το ελάχιστο του  Κύκλου 24 φαίνεται όχι μόνο να έχει αφιχθεί, αλλά και να διαρκέσει, τουλάχιστον για τους παρατηρητές του μητρικού μας άστρου.

Σύμφωνα με τον Tony Phillips του ιστότοπου για το Διαστημικό καιρό SpaceWeather.com, ο Ήλιος δεν ήταν ‘’κενός’’ (δλδ. Χωρίς κηλίδες) για τόσο μεγάλο διάστημα από τον Μάιο του 2010. Μόνο μια μικροσκοπική Ηλιακή κηλίδα εμφανίστηκε σύντομα που στη συνέχεια εξαφανίστηκε στις 3 Ιανουαρίου ακολουθούμενη από μια συνεχή περίοδο με ‘’πεντακάθαρες’’ ημέρες.

Ακόμη και η συνήθως δυναμική χρωμόσφαιρα που είναι  ορατή στο μήκος κύματος του Υδρογόνου άλφα είναι σχεδόν ‘’ανέκφραστη’’, με μερικές μόνο μικροσκοπικές προεξοχές (prominences ) ορατές κατά μήκος του Ηλιακού άκρου.

Ο Ήλιος, όπως φάνηκε σήμερα στο ορατό φάσμα του Υδρογόνου-άλφα.

NSO / GONG

Ο επί μακράν συνεισφέρων στο περιοδικό Sky & Telescope Tom Fleming, σημειώνει ότι αυτή είναι η πρώτη ‘’πεντακάθαρη’’ εβδομάδα ακολουθούμενη από σταθερή ύφεση σε όλο το τελευταίο εξάμηνο του 2016

Αλλά μην ανησυχείτε, η κατάσταση αυτή μπορεί να αλλάξει πολύ ξαφνικά. Η διαστημοσυσκευή STEREO Α της NAΣA , η οποία παρακολουθεί τον Ήλιο από ένα σημείο μπροστά μας και κατά μήκος της τροχιάς της Γης το οποίο βλέπει ένα μεγάλο μέρος του Ηλιακού δίσκου που έχει πρόσφατα εξαφανιστεί από την θέαση μας, δείχνει μια ενεργή περιοχή στην αθέατη πλευρά του Ήλιου. Αυτή η περιοχή θα πρέπει να αρχίζει να φαίνεται σε περίπου μια εβδομάδα , αν υποτεθεί ότι στο ενδιάμεσο δεν θα διαλυθεί.

Και ακριβώς επειδή δεν υπάρχουν Ηλιακές κηλίδες δεν σημαίνει ότι ο Ήλιος είναι τελείως αδρανής. Ο Ηλιακός άνεμος ‘’κτυπούσε’’ την  μαγνητόσφαιρα της Γης εδώ και αρκετές ημέρες, παράγοντας έντονη δραστηριότητα σέλαως κοντά στον Αρκτικό Κύκλο. Παρά το γεγονός ότι δεν αναμένονται Στεφανιαίες οπές που να ‘’βλέπουν’’ προς τη Γη μέσα στις επόμενες μέρες, αυτό είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει.

Εδώ για να ενημερωθείτε στα Ελληνικά για τον Διαστημικό καιρό

Πηγές:skyandtelescope.com

           en.wikipedia.org

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Τα πιο μακρινά άστρα στο Γαλαξία μας μπορεί να αποκόπηκαν από άλλο γαλαξία…

Τα 11 πιο μακρινά και  γνωστά αστέρια στο γαλαξία μας, βρίσκονται σε απόσταση περίπου 300.000 ετών φωτός από τη Γη, αλλά έξω από τον Γαλαξιακό μας δίσκο. Νέα έρευνα από αστρονόμους του Χάρβαρντ δείχνει ότι τα μισά από αυτά τα αστέρια θα μπορούσαν να έχουν αποσχιστεί από έναν άλλο γαλαξία: το γαλαξία νάνο του Τοξότη. Επιπλέον, απαρτίζουν μια μακρά ροή άστρων στο διάστημα, με έκταση ένα εκατομμύριο έτη φωτός, ή 10 φορές το πλάτος του Γαλαξία μας.

Στην εικόνα αυτή που δημιουργήθηκε από υπολογιστή, αυτό το κόκκινο οβάλ σημείο σηματοδοτεί το δίσκο του Γαλαξία μας, και η κόκκινη κουκκίδα δείχνει την τοποθεσία του νάνου γαλαξία του Τοξότη. Οι κίτρινοι κύκλοι αντιπροσωπεύουν αστέρια που έχουν ‘’αρπαχτεί’’ από το νάνο αυτό Γαλαξία και που εκσφενδονίστηκαν μακριά στο διάστημα. Πέντε από τα 11 πιο μακρινά γνωστά αστέρια στο γαλαξία μας πιθανότατα να έχουν ‘’κλαπεί’ ’με  αυτό τον τρόπο.

Εικόνα: Marion Dierickx / CfA

"Οι αστρικές ροές που έχουν χαρτογραφηθεί μέχρι στιγμής είναι ρυάκια σε σύγκριση με το γιγάντιο ποτάμι από αστέρια που τελικά προβλέπουμε να παρατηρήσουμε " δηλώνει η επικεφαλής του προγράμματος Marion Dierickx του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ - Σμιθσόνιαν [Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA)].

Ο νάνος  γαλαξίας του Τοξότη είναι ένα από τους δεκάδες μίνι-γαλαξίες που περιβάλλουν τον Γαλαξία μας. Παράλληλα με την εξέλιξη του Σύμπαντος ο γαλαξίας αυτό έκανε αρκετούς κύκλους γύρω από το Γαλαξία μας. Σε κάθε πέρασμα, οι παλιρροϊκές βαρυτικές δυνάμεις του Γαλαξία μας επέδρασσαν ελκτικά στο μικρότερο γαλαξία, διαλύοντας τον σαν… καραμέλα.

Η Dierickx και ο διδακτορικός της σύμβουλος, Avi Loeb θεωρητικός του Χάρβαρντ, χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα για την προσομοίωση των κινήσεων του νάνου Γαλαξία του Τοξότη κατά τα τελευταία 8.δισεκατομμύρια χρόνια. Διαφοροποίησαν την αρχική τους ταχύτητα και την γωνία προσέγγισης στο Γαλαξία μας να προσδιορίσουν οτι καλύτερο ταιριάζει στις τρέχουσες παρατηρήσεις.

"Η ταχύτητα εκκίνησης και η γωνία προσέγγισης έχουν μεγάλη επίδραση στην τροχιά, όπως η ταχύτητα και η γωνία ενός πυραύλου που εκτοξεύεται επηρεάζει την τροχιά του," εξηγεί ο  Avi Loeb.

Κατά την έναρξη της προσομοίωσης, ο νάνος Γαλαξίας του Τοξότη ζύγιζε περίπου 10 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου μας, ή περίπου το ένα τοις εκατό της μάζας του Γαλαξία. 

Οι υπολογισμοί της Dierickx έδειξαν ότι με την πάροδο του χρόνου, ο δύσμοιρος αυτός νάνος Γαλαξίας έχασε περίπου το ένα τρίτο των αστέρων του και εννέα δέκατα της σκοτεινής του ύλης. Αυτό οδήγησε σε τρεις ξεχωριστές ροές αστέρων που εκτείνονται ένα εκατομμύριο έτη φωτός από το κέντρο του Γαλαξία μας. Βρίσκονται σε όλο το εξωτερικό άκρο του φωτοστέφανου (άλω) του Γαλαξία , και εμφανίζονται σαν μία από τις μεγαλύτερες δομές που παρατηρούνται στον ουρανό.

Το βίντεο αυτό προσομοιώνει αρκετά περάσματα του νάνου Γαλαξία του Τοξότη από το γαλαξιακό κέντρο (GC) του Γαλαξία μας κατά τη διάρκεια 8 δισεκατομμυρίων ετών. Τα μπλε και κόκκινα σωματίδια αποτελούν αντίστοιχα τη σκοτεινή ύλη και τα αστέρια.

Δικαιώματα: Marion Dierickx / CfA

Επιπλέον, πέντε από τα 11 πιο μακρινά αστέρια στο Γαλαξία μας έχουν θέσεις και  ταχύτητες που ταιριάζουν με αυτό που θα περίμενε κανείς από τα αστέρια που αποκόπτονται από το νάνο Γαλαξία του Τοξότη. Τα άλλοι έξι δεν φαίνεται να είναι από τον νάνο Γαλαξία του Τοξότη, αλλά μπορεί να έχουν αφαιρεθεί από έναν διαφορετικό νάνο γαλαξία.

Προγράμματα χαρτογραφήσεων όπως το Sloan Digital Sky Survey έχουν χαρτογραφήσει ένα από τα τρία αυτά ρεύματα που προβλέπονται από αυτές τις προσομοιώσεις, αλλά όχι στο μέγιστο βαθμό που προτείνουν τα μοντέλα. Μελλοντικά μέσα όπως το Ερευνητικό Μεγάλο Συνοπτικό Τηλεσκόπιο (Large Synoptic Survey Telescope), το οποίο εντοπίζει πολύ πιο αμυδρά αστέρια στον ουρανό, θα πρέπει να είναι σε θέση να προσδιορίσει και τα άλλα ρεύματα.

"Περισσότεροι παρείσακτοι από τον νάνο γαλαξία του Τοξότη είναι εκεί έξω και περιμένουν να βρεθούν», λέει η Dierickx.

Τα ευρήματα αυτά έγιναν δεκτά για δημοσίευση στο Astrophysical Journal και είναι διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση : https://arxiv.org/pdf/1611.00089.pdf

Πηγές:phys.org/news

            el.wikipedia.org
            solstation.com 

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

stretch all the way out to the edge of the Milky Way halo and display one of the largest structures observable on the sky.

Read more at: http://phys.org/news/2017-01-farthest-stars-milky-ripped-galaxy.html#jCp

At the beginning of the simulation, the Sagittarius dwarf weighed about 10 billion times the mass of our Sun, or about one percent of the Milky Way's mass. Dierickx's calculations showed that over time, the hapless dwarf lost about a third of its stars and a full nine-tenths of its dark matter. This resulted in three distinct streams of stars that reach as far as one million light-years from the Milky Way's center. They stretch all the way out to the edge of the Milky Way halo and display one of the largest structures observable on the sky.

Read more at: http://phys.org/news/2017-01-farthest-stars-milky-ripped-galaxy.html#jCp