Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2018

Διαγαλαξιακές ροές τροφοδοτούν τον πιο φωτεινό γαλαξία στο Σύμπαν

Ο πιο φωτεινός γαλαξίας στο Σύμπαν παρατηρήθηκε να αντλεί σχεδόν τη μισή μάζα από τουλάχιστον τρεις μικρότερους του συνοδούς γαλαξίες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science. Το φως αυτού του γαλαξία, γνωστού ως W2246-0526, χρειάστηκε 12,4 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει στη Γη, οπότε τον βλέπουμε όπως ήταν όταν το Σύμπαν μας είχε μόνο το ένα δέκατο της σημερινής του ηλικίας.

Καλλιτεχνική άποψη του W2246-0526, του πιο φωτεινού γνωστού γαλαξία, και των τριών συνοδών γαλαξιών.
Εικόνα: NRAO / AUI / NSF, S. Dagnello

Νέες παρατηρήσεις με τη Μεγάλη Χιλιοστομετρική/Υποχιλιοστομετρική συστοιχία τηλεσκοπίων ALMA στην έρημο της Ατακάμα στη Χιλή  (Atacama Large Millimeter / submillimeter Array  -ALMA) αποκαλύπτει διακριτά ρεύματα (ροές) υλικού τα οποία έλκονται από τρεις μικρότερους γαλαξίες, και ρέουν προς πιο ογκώδη γαλαξία, ο οποίος ανακαλύφθηκε το 2015 από την τροχιακή διαστημοσυσκευή εξερεύνησης και εποπτείας υπερύθρων ευρέως πεδίου [(Wide-field Infrared Survey Explorer(WISE)] της NASA. Δεν είναι σε καμία περίπτωση ο μεγαλύτερος ή ο πιο ογκώδης γαλαξίας που γνωρίζουμε, αλλά είναι ασύγκριτος στη φωτεινότητα του, εκπέμποντας τόσο υπέρυθρο φως όσο 350 δισεκατομμύρια Ήλιοι !!!

Οι συνδετικοί βραχίονες μεταξύ των γαλαξιών περιέχουν περίπου το ίδιο υλικό με τους ίδιους τους γαλαξίες. Η εκπληκτική ανάλυση και ευαισθησία της συστοιχίας ALMA επέτρεψε στους ερευνητές να ανιχνεύσουν αυτές τις εξαιρετικά αχνές και απομακρυσμένες διαγαλαξιακές ροές.

"Γνωρίζαμε από προηγούμενα δεδομένα ότι υπήρχαν τρεις συνοδοί γαλαξίες, αλλά δεν υπήρχαν ενδείξεις αλληλεπιδράσεων μεταξύ αυτών των κοσμικών γειτόνων και της κεντρικής πηγής", δήλωσε ο Tanio Díaz-Santos του Πανεπιστημίου Diego Portales στο Σαντιάγκο της Χιλής, και επικεφαλής της μελέτης. "Δεν αναζητούσαμε μια κανιβαλιστική συμπεριφορά και δεν περιμέναμε κάτι τέτοιο, αλλά αυτή η βαθιά παρατηρησιακή "κατάδυση" με το αστεροσκοπείο της συστοιχίας ALMA το καθιστά πολύ σαφές."

Ο γαλαξιακός κανιβαλισμός δεν είναι ασυνήθιστος, αν και αυτός είναι ο πιο μακρινός γαλαξίας στον οποίο έχει παρατηρηθεί μια τέτοια συμπεριφορά, και οι συγγραφείς της μελέτης δεν γνωρίζουν άλλες άμεσες εικόνες ενός γαλαξία ο οποίος να τρέφεται ταυτόχρονα από υλικό προερχόμενο από πολλαπλές πηγές σε εκείνους τους πρώιμους κοσμικούς χρόνους.

Η εικόνα αυτή από τη συστοιχία ALMA αποκαλύπτει πώς τροφοδοτείται ο W2246-0526 από τρεις συνοδούς γαλαξίες μέσω διαγαλαξιακών ροών transgalactic αερίου. Ο κύριος γαλαξίας και ένας από τους συνοδούς του βρίσκονται στο κέντρο. Στο κάτω αριστερό μέρος βρίσκεται ένας άλλος συνοδός και η μεγάλη παλιρροϊκή του ουρά που τον συνδέει με τον κύριο γαλαξία. Η επάνω αριστερή συγκέντρωση είναι ο τρίτος συνοδός γαλαξίας.
Εικόνα: ALMA (ESO / NAOJ / NRAO), Τ. Díaz-Santos et al .; S. Dagnello (NRAO / AUI / NSF)

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η ποσότητα του αερίου που απορροφάται από τον W2246-0526 είναι αρκετή για να τον κρατήσει σε θέση να σχηματίζει άστρα, καθώς και να τροφοδοτεί την κεντρική μαύρη τρύπα του για εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια.

Η εκπληκτική φωτεινότητα αυτού του γαλαξία δεν οφείλεται στα αστέρια του. Αντίθετα, η φωτεινότητα του τροφοδοτείται από ένα μικροσκοπικό, αλλά φανταστικά ενεργό δίσκο αερίου που υπερθερμαίνεται καθώς κινείται σπειροειδώς προς την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα.

. Το φως από αυτό το φανταστικά φωτεινό δίσκο προσαύξησης απορροφάται στη συνέχεια από τη περιβάλλουσα κοσμική σκόνη, η οποία εκπέμπει εκ νέου την ενέργεια ως υπέρυθρο φως.

Αυτή η ακραία υπέρυθρη ακτινοβολία κατηγοριοποιεί τον γαλαξία αυτό σε μια από τις σπάνιες κατηγορίες Κβάζαρ γνωστούς ως "Καυτούς, Αδιόρατους από Σκόνη γαλαξίες ή Καυτούς Κύονες" (Hot, Dust-Obscured Galaxies or Hot DOGs). Μόνο ένας από κάθε 3.000 Κβάζαρ ο οποίος παρατηρείται από το WISE ανήκει σε αυτή την κατηγορία.

Σύνθετη εικόνα από τη συστοιχία ALMA του W2246-0526 και των τριών συνοδών του γαλαξιών, οι οποίοι εμφανίζονται σε ενα τμήμα της εικόνας (με πορτοκαλί χρώμα). Το μπλε φόντο είναι μια οπτική εικόνα της ίδιας περιοχής από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble.
Εικόνα: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO);T. Díaz-Santos et al.; N. Lira

Μεγάλο μέρος της σκόνης και του αερίου το οποίο απορροφάται από τους τρεις μικρότερους γαλαξίες είναι πιθανόν να μετατραπεί σε νέα αστέρια και να τροφοδοτήσει την κεντρική μαύρη τρύπα του μεγαλύτερου γαλαξία. Ωστόσο, αυτή η "λαιμαργία" αυτού του γαλαξία μπορεί να οδηγήσει στην αυτοκαταστροφή του. Προηγούμενες έρευνες υποδηλώνουν ότι η ενέργεια του AGN (ΕΓΠ, στη διεθνή βιβλιογραφία Active Galactic Nuclei-AGN) θα εκτοξεύσει τελικά πολύ, αν όχι όλο το καύσιμο που σχηματίζει αστέρια στο γαλαξία αυτό.

Ένα προηγούμενο πρόγραμμα υπό την καθοδήγηση του συν-συγγραφέα Chao-Wei Tsai του UCLA εκτιμά ότι η μαύρη τρύπα στο κέντρο του W2246-0526 έχει περίπου 4 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου. Η μάζα αυτής της μαύρης τρύπας επηρεάζει άμεσα το πόσο φωτεινό μπορεί να γίνει το AGN, αλλά - σύμφωνα με αυτή την προηγούμενη έρευνα - ο γαλαξίας W2246-0526 είναι περίπου 3 φορές πιο φωτεινός από αυτό που θα ήταν δυνατό να είναι. Η επίλυση αυτής της φαινόμενης αντίφασης θα απαιτήσει πρόσθετες παρατηρήσεις.

Το Παρατηρητήριο Εθνικής Ραδιοαστρονομίας (National Radio Astronomy Observatory) είναι μια εγκατάσταση του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών, η οποία λειτουργεί υπό τη συνεργασία των Associated Universities, Inc.

--------------------*--------------------

Επικοινωνία:
Charles Blue, Public Information Officer
(434) 296-0314; cblue@nrao.edu

Η έρευνα αυτή παρουσιάζεται σε ενα paper με τίτλο "Η Συγκέντρωση Πολλαπλών Συγχωνεύσεων ενός Υπερφωτεινού Κβάζαρ σε ερυθρομετατόπιση 4.6 - The Multiple Merger Assembly of a Hyper-luminous Obscured Quasar at redshift 4.6 " από τους T. Díaz-Santos και λοιπούς (et al.) στο περιοδικό Science. [http://science.sciencemag.org/cgi/doi/10.1126/science.aap7605]

Η συστοιχία ALMA, μια διεθνής εγκατάσταση αστρονομίας, είναι μια συνεργασία του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO), του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ (NSF) και των Εθνικών Ινστιτούτων Φυσικών Επιστημών (NINS) της Ιαπωνίας σε συνεργασία με τη Δημοκρατία της Χιλής. Η συστοιχία ALMA χρηματοδοτείται από το ESO εξ ονόματος των κρατών μελών της, από την NSF σε συνεργασία με το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας του Καναδά (NRC) και το Υπουργείο Επιστήμης και Τεχνολογίας (MOST) στην Ταϊβάν, και από το NINS σε συνεργασία με την Academia Sinica (AS) στην Ταϊβάν, και στο Κορεατικό Ινστιτούτο Αστρονομίας και Διαστήματος (KASI).

Η κατασκευή και οι δραστηριότητες της συστοιχίας ALMA διευθύνονται από το ESO για λογαριασμό των κρατών μελών της. από το Εθνικό Παρατηρητήριο Αστρονομίας Αστρονομίας (NRAO), το οποίο διαχειρίζεται η Associated Universities, Inc. (AUI), εξ ονόματος της Βόρειας Αμερικής, και από το Εθνικό Αστρονομικό Παρατηρητήριο της Ιαπωνίας (NAOJ) εξ ονόματος της Ανατολικής Ασίας. Το συνεργατικό Παρατηρητήριο ALMA (Joint ALMA Observatory -JAO) παρέχει την ενιαία ηγεσία και διαχείριση της κατασκευής, και λειτουργικότητας της συστοιχίας ALMA.


--------------------*--------------------


Ενημερωθείτε για θέματα Αστρονομίας και Επιστήμης στις ομάδες μας στο Facebook:


Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα κόκκινα γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com. Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.

Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 

Για την ομάδα : @Aratosastronomy




Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

Το ψύχος που επιφέρει το Ηλιακό ελάχιστο, και τι επιπτώσεις υπάρχουν για τη Γη ;

27 Σεπτεμβρίου 2018: Ο Ήλιος εισέρχεται σε ένα από τα βαθύτερα Ηλιακά ελάχιστα της διαστημικής εποχής. Οι ηλιακές κηλίδες απουσιάζουν στο μεγαλύτερο μέρος του 2018, και η υπεριώδης εκπομπή του Ήλιου έπεσε απότομα. Νέα έρευνα δείχνει ότι η ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης αντιδρά...

Στην φωτογραφία βλέπουμε τον δορυφόρο TIMED ο οποίος παρακολουθεί την θερμοκρασία της ανώτερης ατμόσφαιρας της Γης

"Βλέπουμε μια τάση για ψύχος", λέει ο Martin Mlynczak από το ερευνητικό κέντρο Langley της NASA. "Ψηλά, πάνω από την επιφάνεια της Γης, κοντά στο σημείο όπου αρχίζει το διάστημα, η ατμόσφαιρα μας χάνει την θερμική της ενέργεια. Αν συνεχιστούν οι τρέχουσες αυτές τάσεις, θα μπορούσε σύντομα να τεθεί ένα "ρεκόρ" για τη Διαστημική Εποχή όσο αναφορά το ψύχος. " 

Τα αποτελέσματα αυτά προέρχονται από το όργανο SABER το οποίο είναι εγκατεστημένο στο δορυφόρο TIMED της NASA. Το όργανο SABER παρακολουθεί τις εκπομπές υπερύθρων από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και το Μονοξείδιο του αζώτου (NO), δύο ουσίες που διαδραματίζουν βασικό ρόλο στο ενεργειακό ισοζύγιο αέρα, 100 με 300 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη μας. Μέσω της μέτρησης της υπέρυθρης λάμψης αυτών των μορίων, το SABER μπορεί να αξιολογήσει τη θερμική κατάσταση του αερίου στην κορυφή της ατμόσφαιρας - ένα στρώμα που οι ερευνητές αποκαλούν "Θερμόσφαιρα".

"Η Θερμόσφαιρα ψύχεται πάντα κατά τη διάρκεια του Ηλιακού Ελάχιστου (Solar Minimum). Είναι ένας από τους πιο σημαντικούς τρόπους με τον οποίο ο Ηλιακός κύκλος επηρεάζει τον πλανήτη μας ", εξηγεί ο Mlynczak, ο οποίος είναι ο κύριος ερευνητής του SABER.

Όταν η Θερμόσφαιρα ψύχεται, συρρικνώνεται κυριολεκτικά, μειώνοντας την ακτίνα της γήινης ατμόσφαιρας. Αυτή η συρρίκνωση μειώνει την αεροδυναμική οπισθέλκουσα στους δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, επεκτείνοντας τη διάρκεια ζωής τους. Αυτά είναι τα καλά νέα. Τα κακά νέα είναι ότι καθυστερεί επίσης τη φυσική αποσύνθεση στα λεγόμενα "διαστημικά σκουπίδια" (space junk), με αποτέλεσμα ένα πιο "γεμάτο" περιβάλλον διαστημικών καταλοίπων γύρω από τη Γη...κι αυτό, είναι πολύ κακό...

Τα στρώματα της Γήινης ατμοσφαίρας. Εικόνα: NASA

Για να παρακολουθούν το τι συμβαίνει στη Θερμόσφαιρα, ο Mlynczak και οι συνάδελφοί του πρόσφατα εισήγαγαν τον λεγόμενο «Κλιματικό Δείκτη Θερμόσφαιρας» (Thermosphere Climate Index -TCI) - έναν αριθμό που εκφράζεται με μονάδα μέτρησης το Watt, και δηλώνει λέει πόσα θερμά μόρια Μονοξειδίου του αζώτου (ΜΟ) διαφεύγουν στο διάστημα. Κατά τη διάρκεια του Ηλιακού μέγιστου, το TCI είναι υψηλό ("Ζέστη"), κατά τη διάρκεια του Ηλιακό Ελάχιστου, είναι χαμηλό ("Ψύχος").

"Αυτή τη στιγμή είναι πολύ χαμηλό", λέει ο Mlynczak. "Το όργανο SABR μετρά προς το παρόν 33 δισεκατομμύρια Watt υπέρυθρης ενέργειας από το ΜΟ, το οποίο είναι 10 φορές μικρότερο από αυτό το οποίο παρατηρούμε κατά τη διάρκεια των πιο ενεργών φάσεων του Ηλιακού κύκλου. "

Παρόλο που το SABER βρίσκεται σε τροχιά εδώ και 17 χρόνια, ο Mlynczak και οι συνάδελφοί του πρόσφατα υπολόγισαν την τιμή του TCI από την δεκαετία του 1940. "Το SABER μας έμαθε να το κάνουμε αυτό αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο εξαρτάται η τιμή του TCI από άλλες μεταβλητές όπως η γεωμαγνητική δραστηριότητα και η εκπομπή υπεριώδους ακτινοβολίας του Ήλιου - πράγματα που έχουν μετρηθεί εδώ και δεκαετίες" εξηγεί ο Mlynczak.

tciΈνα ιστορικό ρεκόρ του Κλιματικού Δείκτη Θερμόσφαιρας (TCI). Ο Mlynczak και οι συνάδελφοί του δημοσίευσαν πρόσφατα μία εργασία (paper) σχετικά με το TCI που δείχνει ότι η κατάσταση της Θερμόσφαιρας  μπορεί να συζητηθεί περαιτέρω χρησιμοποιώντας ένα σύνολο πέντε απλών γλωσσικών όρων: Ψυχρό, Δροσερό, Φυσικό, Ζεστό, Καυτό. 

Καθώς το 2018 φθάνει στο τέλος του, ο  Κλιματικός Δείκτης Θερμόσφαιρας βρίσκεται στα πρόθυρα του να θέσει ένα ρεκόρ για την Διαστημική Εποχή όσο αναφορά το Ψύχος. "Δεν έχουμε φθάσει ακόμα σε αυτό το σημείο," λέει ο Mlynczak, "αλλά κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί μέσα σε λίγους μήνες".

"Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι με το γεγονός ότι το SABER συγκεντρώνει πληροφορίες τόσο σημαντικές για την παρακολούθηση της επίδρασης του Ήλιου στην ατμόσφαιρά μας", λέει ο James Russell, κύριος ερευνητής του SABER στο Πανεπιστήμιο Hampton. "Μια καταγραφή πάνω από 16 χρόνια για τις μακροπρόθεσμες αλλαγές στην θερμική κατάσταση της ατμόσφαιρας σε ύψος 113 χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της Γης, είναι κάτι που δεν περίμενε κανείς για ένα όργανο σχεδιασμένο να παραμείνει μόνο τρία χρόνια σε τροχιά".

Σύντομα, ο Κλιματικός Δείκτης Θερμόσφαιρας θα προστεθεί στον ιστότοπο για τον  "διαστημικό καιρό" Spaceweather.com ως τακτική ροή δεδομένων, έτσι ώστε οι αναγνώστες μας να μπορούν να παρακολουθούν την κατάσταση της ανώτερης ατμόσφαιρας ακριβώς όπως κάνουν οι ερευνητές. Μείνετε συντονισμένοι για ενημερώσεις.


Παραπομπές:
Martin G. Mlynczak, Linda A. Hunt, James M. Russell, B. Thomas Marshall, Thermosphere climate indexes: Percentile ranges and adjectival descriptors, Journal of Atmospheric and Solar-Terrestrial Physicshttps://doi.org/10.1016/j.jastp.2018.04.004
Mlynczak, M. G., L. A. Hunt, B. T. Marshall, J. M. RussellIII, C. J. Mertens, R. E. Thompson, and L. L. Gordley (2015), A combined solar and geomagnetic index for thermospheric climate. Geophys. Res. Lett., 42, 3677–3682. doi: 10.1002/2015GL064038.
Mlynczak, M. G., L. A. Hunt, J. M. Russell III, B. T. Marshall, C. J. Mertens, and R. E. Thompson (2016), The global infrared energy budget of the thermosphere from 1947 to 2016 and implications for solar variability, Geophys. Res. Lett., 43, 11,934–11,940, doi: 10.1002/2016GL070965

Αρθρογράφος:  DR.TONY PHILLIPS

--------------------*--------------------


Ενημερωθείτε για θέματα Αστρονομίας και Επιστήμης στις ομάδες μας στο Facebook:


Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα κόκκινα γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com. Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.

Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 

Για την ομάδα : @Aratosastronomy


Εικόνες Time-Lapse από τον εκπληκτικό εξωπλανήτη Beta Pictoris b


Η συστοιχία του Πολύ Μεγάλου Τηλεσκοπίου (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου (ESO) έχει καταγράψει μια πρωτοφανή σειρά εικόνων που δείχνουν το πέρασμα του εξωπλανήτη Beta Pictoris b γύρω από το μητρικό του άστρο. Αυτός ο νέος τεράστιος εξωπλανήτης ανακαλύφθηκε αρχικά το 2008 χρησιμοποιώντας το όργανο NACO στο VLT. Η ίδια επιστημονική ομάδα από τότε παρακολούθησε τον εξωπλανήτη από τα τέλη του 2014 έως τα τέλη του 2016, χρησιμοποιώντας το Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch instrument (SPHERE) - ένα ακόμη όργανο με το οποίο είναι εξοπλισμένο το VLT.



Ο Beta Pictoris b πέρασε τόσο κοντά στο Άλως του μητρικού του αστέρα, που κανένα όργανο δεν μπορούσε να τα ξεχωρίσει. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, και αφού φαινόταν οτι έχει συγχωνευθεί με την "εικόνα" του αστέρα του, ο Beta Pictoris b έχει βγει πλέον από το αστρικό Άλως -το φωτοστέφανο αν προτιμάτε του αστέρα του. Αυτή η επανεμφάνιση καταγράφηκε και πάλι από το όργανο SPHERE.

Το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο (VLT) της ESO έχει καταγράψει μια πρωτοφανή σειρά εικόνων που δείχνουν το πέρασμα του εξωπλανήτη Beta Pictoris b γύρω από το μητρικό του αστέρι. Αυτός ο νέος, ογκώδης εξωπλανήτης ανακαλύφθηκε αρχικά το 2008 χρησιμοποιώντας το όργανο NACO στο VLT. Από τότε, οι αστρονόμοι παρακολούθησαν τον εξωπλανήτη, πραγματοποιώντας παρατηρήσεις από τα τέλη του 2014 έως τα τέλη του 2016 χρησιμοποιώντας το όργανο του VLT SPHERE (Spectro-Polarimetric High-contrast Exoplanet REsearch instrument). Αυτές οι παρατηρήσεις παρουσιάζονται εδώ ως κινούμενη εικόνα τύπου time-lapse, και η οποία απεικονίζει το πέρασμα του Beta Pictoris b γύρω από το αστέρι του.

Το όργανο SPHERE λοιπόν έβλεπε τον Beta Pictoris b παρατηρώντας τον το άμεσα - όχι απλά υπονοώντας την ύπαρξή του. Οι περισσότεροι γνωστοί εξωπλανήτες έχουν ανακαλυφθεί χρησιμοποιώντας έμμεσες μεθόδους - παρατηρώντας πώς επηρεάζουν τη θέση ή τη φωτεινότητα ενός αστεριού. Το όργανο SPHERE του ESO ειδικεύεται σε μια μέθοδο που ονομάζεται "άμεση απεικόνιση" (direct imaging - βλ. Λίστα), κυνηγώντας εξωπλανήτες, λαμβάνοντας φωτογραφίες τους. Αυτή η εξαιρετικά δύσκολη προσπάθεια μας παρέχει σαφείς εικόνες από μακρινούς κόσμους όπως ο Beta Pictoris b, ο οποίος βρίσκεται 63 έτη φωτός μακριά από τη Γη.

Ο εξωηλιακός πλανήτης Beta Pictoris b περιστρέφεται γύρω από το αστέρι του σε απόσταση παρόμοια με εκείνη μεταξύ του Ήλιου και του πλανήτη Κρόνου, περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων (περίπου 8,6 ΑΜ), που σημαίνει ότι είναι η πιο κοντινός πλανήτης σε τροχιά ο οποίος που έχει βρεθεί ποτέ άμεσα. Η επιφάνεια αυτού του νεαρού πλανήτη εξακολουθεί να είναι καυτή, έχοντας θερμοκρασία περίπου στους 1.500 ° C. Το φως που εκπέμπει, επέτρεψε στο όργανο SPHERE να τον ανακαλύψει και να εντοπίσει την τροχιά του, παρατηρώντας τον να αναδύεται από το πέρασμα του μπροστά από το μητρικό του αστέρι. Ενώ μια ματιά σε αυτές τις εικόνες μπορεί να υποδηλώνει ότι ο πλανήτης διαβαίνει* το αστέρι, εκλείποντας, αφαιρώντας αν θέλετε λίγο από το φως του, ο Beta Pictoris b δεν βρέθηκε στην πραγματικότητα ακριβώς σε φάση πλανητικής διάβασης από τον αστρικό δίσκο του μητρικού του άστρου. Οι εικόνες αυτές είναι ένα αξιοσημείωτο επίτευγμα, προσδίδοντας μια νέα εποχή σε έναν από τους πιο συναρπαστικούς και προκλητικούς τομείς της αστρονομίας - την ανακάλυψη και το χαρακτηρισμό εξωπλανητών.


Πίστωση: ESO/Lagrange/SPHERE consortium.

Από τον: CALUM TURNER, ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΝΟΤΙΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ 


--------------------*--------------------

Στην πάνω εικόνα: Καλλιτέχνη άποψη η οποία δείχνει τον πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από το νεαρό αστέρι Beta Pictoris. Ο εξωπλανήτης αυτός είναι η πρώτος στον οποίο μετρήθηκε η ταχύτητα περιστροφής του. Η οκτάωρη του ημέρα αντιστοιχεί σε ταχύτητα περιστροφής 100 000 χιλιομέτρων ανά ώρα - πολύ πιο γρήγορα από κάθε άλλο πλανήτη στο Ηλιακό μας Σύστημα.



--------------------*--------------------


*Πλανητική διάβαση





--------------------*--------------------


Ενημερωθείτε για θέματα Αστρονομίας και Επιστήμης στις ομάδες μας στο Facebook:


Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα κόκκινα γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com. Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.

Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 



Για την ομάδα : @Aratosastronomy

Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2018

Το αστέρι του Barnard, το "Ιερό δισκοπότηρο" των εξωπλανητών, αποκαλύπτει το μυστικό του


Εικόνα 1 - Το αστέρι του Barnard είναι το πλησιέστερο μοναχικό (μη πολλαπλό*) αστέρι στον Ήλιο μας, καθώς και το πιο γρήγορο. Από αρκετό καιρό προσελκύει τους κυνηγούς πλανητών, επειδή είναι τόσο κοντά και τόσο φωτεινό, ειδικά στο υπέρυθρο τμήμα του φάσματος. Όμως μέχρι τώρα, οι εξωπλανήτες αυτού του "ιερού δισκοπότηρου" δεν έχουν ανιχνευτεί.

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν ότι το αστέρι του Barnardένας πολύ κοντινός μας γείτονας, ένας ταχέως κινούμενος στο διαστρικό χώρο ερυθρός νάνος αστέρας, τον οποίο μελετούν οι επιστήμονες εδώ και πολύ καιρό, έχει μια Υπεργαία, η οποία βρίσκεται σε τροχιά γύρω από την κατοικήσιμη ζώνη του μητρικού της άστρου.

Η ανακάλυψη αυτή βασίστηκε σε δεδομένα τα οποία συλλέχθηκαν για πολλά χρόνια χρησιμοποιώντας την δοκιμασμένη και αποτελεσματική μέθοδο της λεγόμενης "ακτινικής ταχύτητας", η οποία ανιχνεύει ταλαντώσεις στην κίνηση του μητρικού αστέρα σε ενα αστρικό σύστημα.

Αλλά αυτή η ανίχνευση ήταν κάτι μεγάλο για τους αστρονόμους οι οποίοι ασχολούνται με την ακτινική ταχύτητα, επειδή ο πλανήτης Barnard-b ήταν ανάμεσα στους μικρότερους πλανήτες που έχουν ποτέ ανακαλυφθεί χρησιμοποιώντας αυτή τη τεχνική, και ήταν επίσης ο πιο απομακρυσμένος πλανήτης από το μητρικό του άστρο - συμπληρώνοντας μια πλήρη περιφορά γύρω από το αστέρι του κάθε 233 ημέρες.

Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι αστρονόμοι μελέτησαν το αστέρι του Barnard ως το πιο πιθανό μέρος για να ανακαλυφθεί ένας εξωηλιακός πλανήτης (ή εξωπλανήτης).

"Τελικά, η ανακάλυψη ήταν το αποτέλεσμα 771 παρατηρήσεων, ένας εξαιρετικά υψηλός αριθμός", δήλωσε ο Ignasi Rablis του Ισπανικού Ινστιτούτου Διαστημικών Σπουδών της Καταλονίας (Spain’s Institute of Space Studies), επικεφαλής συγγραφές της σχετικής εργασίας (paper) η οποία αναρτήθηκε στο περιοδικό Nature.

Και τώρα, είπε, "μετά από μια πολύ προσεκτική ανάλυση, είμαστε περισσότερο από 99 τοις εκατό σίγουροι ότι ο πλανήτης βρίσκεται εκεί".

Ο πλανήτης είναι τουλάχιστον 3,2 φορές μεγαλύτερος σε μέγεθος από τη Γη, και βρίσκεται σε τροχιά γύρω από το "Ψυχρό όριο" όριο του συστήματος (snowline of the system), όπου το νερό δεν μπορεί να αναμένεται ποτέ να βρίσκεται σε υγρή μορφή. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για ένα κατεψυγμένο κόσμο (εκτιμώμενη θερμοκρασία -150 βαθμοί Κελσίου), και είναι εξαιρετικά απίθανο ο κόσμος αυτός να υποστηρίζει ζωή όπως την ξέρουμε.

Αλλά ο Rablis και άλλοι στην μεγάλη του ομάδα,δηλώνουν ότι είναι επίσης εξαιρετικά καλός υποψήφιος για μελλοντική άμεση απεικόνιση και προηγμένες παρατηρήσεις, - όπως λέμε επόμενης γενιάς.


Εικόνα 2. Το ηλιοβασίλεμα  στον εξωηλιακό πλανήτη Barnard-b. Καλλιτεχνική απεικόνιση
Εικόνα: (Martin Kornmesser/ESO)

Χιλιάδες εξωπλανήτες έχουν εντοπιστεί μέχρι τώρα, και εκατοντάδες χρησιμοποιούν τη μέθοδο της ακτινικής ταχύτητας. Αλλά αυτή εδώ η περίπτωση είναι διαφορετική.

"Το αστέρι του Barnard είναι το "ιερό δισκοπότηρο" η" μεγάλη λευκή φάλαινα " θα λέγαμε στο κυνήγι των εξωπλανητών", δήλωσε ο Paul Butler, ανώτερος επιστήμονας στο Ίδρυμα Carnegie, ένας πρωτοπόρος της ακτινικής ταχύτητας και ένας από τους πολυάριθμους συντάκτες της εργασίας (paper). 

Επειδή το αστέρι είναι τόσο κοντά (6 έτη φωτός μακριά μας) και ως εκ τούτου τόσο δελεαστικό, έχει αποτελέσει αντικείμενο εξωπλανητικής αναζήτησης εδώ και 100 χρόνια, δήλωσε ο Butler. Όμως, μέχρι τις πρωτοποριακές δυνατότητες της μεθόδου της ακτινικής ταχύτητας στα μέσα της δεκαετίας του 1990, οι χρησιμοποιούμενες τεχνικές δεν μπορούσαν να ανακαλύψουν κάποιο πλανήτη.

Ωστόσο, ένας από τους πρώτους κυνηγός εξωπλανήτων, Ολλανδό-αμερικανός αστρονόμος Peter van de Kamp του Κολεγίου Swarthmore, πίστευε ότι είχε βρει πράγματι δύο γίγαντες πλανήτες αερίου γύρω από το αστέρι του Barnard στη δεκαετία του 1960. Χρησιμοποίησε μια διαφορετική τεχνική βασισμένη στην κίνηση του μητρικού άστρου του συστήματος, και τα ευρήματα του καταχωρήθηκαν ακόμη και σε κάποια βιβλία. Αλλά αργότερα διαπιστώθηκε ότι η ανίχνευση αυτή ήταν λανθασμένη.

Ακόμη και μετά από την εποχή του μοντέρνου κυνηγιού εξωπλανητών, το αστέρι του Barnard κράτησε κρυφό το πλανητικό του μυστικό.

Όπως εξήγησε ο Butler, ο συνδυασμός του μεγέθους του πλανήτη και της απόστασης του από το μητρικό του αστέρι, ώθησε τελικά την τεχνολογία (και τους αστρονόμους) στα όρια τους- απαιτώντας μέτρηση "ταλάντωσης" 1,2 μέτρων ανά δευτερόλεπτο .

Αντίθετα, οι πρώτοι πλανήτες βρέθηκαν με ακτινική ταχύτητα η οποία ανίχνευε ταλάντωση 70 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, η οποία προκαλείται από την βαρυτική έλξη ενός πλανήτη, και πριν από 30 χρόνια τα καλύτερα όργανα θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν μόνο 300 μέτρα ανά δευτερόλεπτο!

Εικόνα 3. Η τεχνική της ακτινικής ταχύτητας ταυτοποιεί τους πλανήτες μέσω της μετατόπισης του μήκους κύματος του φωτός ενός αστέρα, καθώς εκείνος ταλαντώνεται λόγω της παρουσίας ενός πλανήτη. Όταν ένα ουράνιο αντικείμενο απομακρύνεται από εμάς, το φως που παρατηρούμε γίνεται ελαφρώς λιγότερο ενεργητικό και πιο κόκκινο. Το αντίθετο - το φως γίνεται λίγο πιο ενεργητικό και πιο μπλε - συμβαίνει όταν το αστέρι κινείται προς το μέρος μας.

Ο πλανήτης που ανιχνεύτηκε (και ο οποίος παραμένει "υποψήφιος" μέχρι να επιβεβαιωθεί περαιτέρω η ανακάλυψή του) βρέθηκε τελικά μετά από συντονισμένη προσπάθεια μιας μεγάλης ομάδας αστρονόμων σε όλο τον κόσμο. Συνεπικεφαλής (co-led) και διοργανωτής της προσπάθειας αυτής ήταν ο Guillem Anglada-Escudé του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου. Ο νεαρός αυτός αστρονόμος είχε κάνει μια μεγάλη επιτυχία το 2016 με την ανίχνευση ενός πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από τον Εγγύτατο του Κενταύρου (Proxima Centauri), το πιο κοντινό αστέρι στο δικό μας Ηλιακό σύστημα.

Η ανακάλυψη αυτή ήταν μέρος της εκστρατείας "Ωχρή Κόκκινη Κηλίδα" (“Pale Red Dot” campaign), η οποία είχε σαν στόχο να εντοπίσει βραχώδεις πλανήτες γύρω από ερυθρούς νάνους αστέρες. Μετά την ανακάλυψη του Εγγύτατου, το αστέρι του Barnard πήγε στην κορυφή της λίστας Anglada-Escudé με τη μετονομαζόμενη συνεργασία "Red Dots" - η οποία υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο και τα πανεπιστήμια της Χιλής, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ισπανίας και της Γερμανίας.


Εικόνα 4. Η καμπάνια Red Dots είναι μια συνεργασία που περιλαμβάνει το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο, το Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, καθώς και διάφορα ιδρύματα της Ευρώπης και της Νότιας Αμερικής.

Μέχρι το 2015, είχε ήδη συγκεντρωθεί υλικό σχεδόν 18 ετών σύγχρονων δεδομένων σχετικά με έναν πιθανό πλανήτη που περιστρέφεται γύρω από το αστέρι (το άστρο του Barnard δηλαδή), και είχε ανιχνευθεί ένα αμυδρό αλλά σαφώς υπάρχον σήμα. Αλλά χρειάζονται περισσότερα για να αναφερθεί με βεβαιότητα μια ανακάλυψη, και η προσπάθεια των Red Dots ανέλαβε την πρόκληση αυτή.

Για να διαπιστωθεί εάν το αποτέλεσμα θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί, οι αστρονόμοι παρακολουθούσαν τακτικά το αστέρι του Barnard με φασματόμετρα υψηλής ακρίβειας όπως το CARMENES (Calar Alto Observatory στην Ισπανία) και επίσης το HARPS (High Accuracy Radial Velocity Planet Searcher.

Τελικά, η ομάδα χρησιμοποίησε παρατηρήσεις από επτά διαφορετικά όργανα που έχουν ληφθεί για πάνω από 20 χρόνια, καθιστώντας το ένα από τα μεγαλύτερα και πιο εκτεταμένα σύνολα δεδομένων που χρησιμοποιήθηκαν ποτέ για ακριβείς μελέτες ακτινικής ταχύτητας.

"Όλοι έχουμε δουλέψει πολύ σκληρά για αυτό το αποτέλεσμα", δήλωσε ο Anglada-Escudé. "Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας μεγάλης συνεργασίας που οργανώθηκε στο πλαίσιο του έργου Red Dots, και γι 'αυτό έχει συνεισφορές από ομάδες σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων και των ημι-επαγγελματιών αστρονόμων".

Η Cristina Rodríguez-López, ερευνήτρια στο Instituto de Astrofisica de Andalucía και συν-συγγραφέας της εργασίας, είπε ότι η σημασία του ευρήματος αυξάνεται στη διάρκεια των δεκαετιών.

"Η ανακάλυψη αυτή μας δίνει μια ώθηση για να συνεχίσουμε να αναζητούμε εξωπλανήτες γύρω από τους κοντινότερους αστρικούς μας γείτονες, με την ελπίδα ότι τελικά θα φτάσουμε σε ένα που θα έχει τις κατάλληλες συνθήκες για να φιλοξενήσει ζωή", ανέφερε η Cristina Rodríguez-López.

Το επόμενο πρόγραμμα για την καμπάνια Red Dots είναι η μελέτη του αστέρα Ross 154, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 9,69 έτη φωτός μακριά μας, και είναι ένα από τα πιο κοντινά μας αστέρια.

Εικόνα 5. Ο Guillem Anglada-Escudé ήταν επικεφαλής της συνεργασίας για το αστέρι του Barnard, καθώς συμμετείχε στην επιτυχημένη εκστρατεία για την ανίχνευση ενός πλανήτη που είναι σε τροχιά γύρω από τον αστέρα Εγγύτατο του Κενταύρου.     

Η δραστικά αυξημένη (και η αυξανόμενη) ακρίβεια των μετρήσεων της ακτινικής ταχύτητας αναμένεται να συνεχιστεί με την επόμενη γενιά των επίγειων τηλεσκοπίων και φασματόμετρων.

Ο Butler, για παράδειγμα, ανέφερε ότι το ίδρυμα Carnegie βρίσκεται στη διαδικασία αναβάθμισης της έρευνας "Φασματογράφου Εύρεσης Πλανητών" (Spectrograph Finding Planet) στο Αστεροσκοπείο του Las Campanas στη Χιλή, έτσι ώστε  η έρευνα αυτή να φτάσει να μετρά 0,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο!!! Άλλες ομάδες, όπως το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο και αμερικανικές ομάδες που εδρεύουν στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια και στο Πανεπιστήμιο Yale, έχουν σε εξέλιξη παρόμοιες προσπάθειες .

Εάν επιτύχουν, δήλωσε ο Butler , ίσως είναι δυνατόν να βρεθούν δυνητικά κατοικήσιμοι πλανήτες γύρω από αστέρες σαν τον Ήλιο μας, και άλλες κατηγορίες αστέρων, με τη μέθοδο της ακτινικής ταχύτητας.

 
Εικόνα 6. Το αστέρι του Barnard είναι το τέταρτο πιο κοντινό αστέρι στον Ήλιο μας, και το πιο κοντινό μοναχικό αστέρι (μη πολλαπλό). Βρίσκεται 6 έτη φωτός από εμάς, και απέναντί του  με λίγο περισσότερο από 4 έτη φωτός από τη Γη βρίσκονται οι αστέρες Άλφα (α) Κενταύρου και Εγγύτατος του Κενταύρου. 
Εικόνα:(NASA Photojournal)


Ο αστέρας του Barnard είναι ένας πολύ χαμηλής μάζας ερυθρός νάνος αστέρας στον αστερισμό του Οφιούχου. Είναι το τέταρτο πλησιέστερο-γνωστό ατομικό** αστέρι στον Ήλιο [(μετά τα δύο συν ένα (εγγύτατος) συστατικά του συστήματος του Άλφα Κενταύρου )] και το πλησιέστερο αστέρι στη Γη στο βόρειο ημισφαίριο του ουρανού.

Παρά την εγγύτητά του, το αστέρι αυτό είναι πολύ αχνό για να το παρατηρήσει κανείς με γυμνό μάτι, αν και είναι ορατό με ένα ερασιτεχνικό τηλεσκόπιο των 8 ιντσών (Οκτάιντσο). Είναι πολύ φωτεινότερο στο υπέρυθρο από ότι στο ορατό φως. Αν και το αστέρι του Barnard είναι ένα αρχαίο αστέρι, εξακολουθεί να παρουσιάζει γεγονότα αστρικών εκλάμψεων, εκ των οποίων μία παρατηρήθηκε το 1998.

Το αστέρι ονομάζεται έτσι από τον Αμερικανό αστρονόμο Ε. Ε. Barnard. Δεν ήταν ο πρώτος που παρατηρούσε το αστέρι (εμφανίστηκε στις πινακίδες του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ το 1888 και το 1890), αλλά το 1916 μέτρησε την σωστή του κίνηση - την φαινόμενη γωνιακή κίνηση ενός αστέρα σε όλο τον ουρανό σε σχέση με τα πιο μακρινά αστέρια - η οποία είναι 10,3 δευτερόλεπτα τόξου μοίρας (arcseconds) ανά έτος σε σχέση με τον Ήλιο.


Εικόνα 7

Αυτό είναι πιθανό να είναι το ταχύτερο αστέρι όσον αφορά την λεγόμενη "ιδία κίνηση" (proper motion) , καθώς η εγγύτητά του στον Ήλιο, όπως και η υψηλή του ταχύτητά, καθιστούν απίθανη την ανακάλυψη άλλων ταχύτερων αντικειμένων από αυτό.

Ο αστέρας του Barnard είναι από τους πιο μελετημένους ερυθρούς νάνους λόγω της εγγύτητάς του και της ευνοϊκής θέσης για παρατήρηση κοντά στον ουράνιο ισημερινό. Ιστορικά, η έρευνα για το αστέρα του Barnard επικεντρώνεται στη μέτρηση των αστρικών χαρακτηριστικών και της αστρομετρίας του - η οποία περιλαμβάνει ακριβείς μετρήσεις των θέσεων και των κινήσεων των αστεριών και άλλων ουράνιων σωμάτων στο επίπεδο του ουρανού.

Όταν οι κυνηγοί πλανητών χρησιμοποιούν αστρομετρία, ψάχνουν για μία πολύ μικρή, αλλά συχνή ταλάντευση στη θέση ενός αστεριού όπως φαίνεται στην εικόνα 3. Ο Van de Kamp, για παράδειγμα, χρησιμοποίησε αστρομετρία για να μελετήσει το αστέρι του Barnard και (εσφαλμένα) ανίχνευσε εκείνους τους δύο γίγαντες αερίου γύρω του.

Αντίθετα, οι ακτινικές ταχύτητες (ή ταχύτητες Doppler) αναζητούν την ταλάντωση του αστέρα κάθετα προς το επίπεδο του ουρανού, και οι αστρονόμοι ανέκαθεν ,και τώρα για άλλη μια φορά, γράφουν ιστορία με αυτή τη μέθοδο.

Δημοσιεύθηκε στις 14 - 11- 2018 από τον Marc Kaufman

--------------------*--------------------


*Μη πολλαπλό εννοούμε οτι το άστρο αυτό είναι μοναχικό, δηλαδή δεν είναι μέρος συστήματος αστέρων, όπως δυαδικό, τριαδικό κλπ.
** Βλέπε παραπάνω επεξήγηση


--------------------*--------------------


Ενημερωθείτε για θέματα Αστρονομίας και Επιστήμης στις ομάδες μας στο Facebook:



Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα κόκκινα γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com. Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.

Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 

Για την ομάδα : @Aratosastronomy