Τι είναι η Ηλιακή δραστηριότητα και πώς μας επηρεάζει;

Για περισσότερα από τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, το φως και η θερμότητα του Ήλιου έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των ατμοσφαιρικών και καιρικών συνθηκών στη Γη. Ωστόσο, η ενέργεια που εκπέμπεται από τον Ήλιο δεν είναι σταθερή. Αυξάνεται και μειώνεται περιοδικά. Αυτή η περιοδική διακύμανση - η οποία συμβαίνει μέσα σε μία 11ετή περίοδο (δραστηριότητα ή  Ηλιακό κύκλο) - έχει σημαντικό αντίκτυπο στα μεγάλα καιρικά συστήματα και μοτίβα στη Γη, όπως οι πολικοί άνεμοι, οι πολικές δίνες, και το φαινόμενο El Niño.

Σημαντική ανακάλυψη: Καυτά αστέρια που μαστίζονται από τεράστιες μαγνητικές κηλίδες, σύμφωνα με στοιχεία του ESO

Αστρονόμοι χρησιμοποιώντας τα τηλεσκόπια του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου (ESO) ανακάλυψαν τεράστια σημεία στην επιφάνεια εξαιρετικά καυτών αστεριών τα οποία είναι κρυμμένα σε αστρικά σμήνη. Όχι μόνο αυτά τα αστέρια μαστίζονται από μαγνητικές κηλίδες, αλλά μερικά από αυτά βιώνουν επίσης συμβάντα Υπερεκλάμψεων (superflare events), εκρήξεις ενέργειας αρκετά εκατομμύρια φορές πιο ενεργητικές από ό,τι παρόμοιες εκρήξεις στον Ήλιο. Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν σήμερα στο περιοδικό Nature Astronomy, βοηθούν τους αστρονόμους να κατανοήσουν καλύτερα αυτά τα αινιγματικά αστέρια καθώς και να διευρύνουν τις γνώσεις τους για την επίλυση άλλων μυστηρίων της αστρονομίας τα οποία για την ώρα τους διαφεύγουν.

ΗΛΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ.

Μία πολύ ενδιαφέρουσα εργασία από τούς Μαθητές του 49ου Γενικού Λυκείου Αθηνών

Φωτογραφία : wikimedia.org/wikipedia

Το   Μαγνητικό   Πεδίο

   Ο Ήλιος είναι ένα μαγνητικά ενεργό αστέρι. Έχει  ένα ισχυρό, μεταλλασσόμενο μαγνητικό πεδίο. Το  μαγνητικό  πεδίο  αποτελείται από

    Ραδιοκύματα  ηλεκτρομαγνητικά κύματα με συχνότητα 3 Hz – 300 GHz

    Μικροκύματα ηλεκτρομαγνητικά κύματα με συχνότητα 0,3Hz – 300GHz ΄που χρησιμοποιούνται για μετάδοση τηλεοπτικού σήματος και Wi-Fi

    Υπέρυθρη ακτινοβολία με μήκος κύματος 1χιλιοστό έως 700 νανόμετρα

    Ορατό φως με μήκος κύματος 700 νανομετρα έως 400 νανομετρα .  Είναι το κομμάτι της ακτινοβολίας που μπορεί να αντιληφθεί το ανθρώπινο μάτι και περιλαμβάνει τα χρώματα του ουρανίου τόξου.

    Υπεριώδης ακτινοβολία με μήκος κύματος 380 – 60 νανομετρα UVA UVB UVΓ  ιδιαιτέρα βλαβερή για τους έμβιους οργανισμούς. Η προστασία μας από αυτές επιτυγχάνετε με τα σύννεφα και το στρώμα του όζοντος

    Ακτίνες Χ ή ακτίνες roentgen με μήκος κύματος 10 νανόμετρα -10 πικόμετρα

    Ακτίνες γ με μήκος κύματος 100 νανόμετρα -100 φεμτόμετρα

 

   Το μαγνητικό πεδίο του Ήλιου οδηγεί σε πολλές συνέπειες που ονομάζονται συλλογικά ηλιακή δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων των ηλιακών κηλίδων στην επιφάνεια του Ήλιου, τις ηλιακές εκλάμψεις, και τις διακυμάνσεις στον ηλιακό άνεμο που μεταφέρει ύλη μέσα από το Ηλιακό Σύστημα.

   Η φωτόσφαιρα, η χρωμόσφαιρα και το στέμμα αποτελούν τα εξωτερικά διαδοχικά στρώματα του ήλιου. Τα στρώματα αυτά δεν είναι ομοιογενή και έχουν διαφορετική δομή μεταξύ τους. το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την περιστροφή του ηλίου και το μαγνητικό του πεδίο έχουν αποτέλεσμα να παρατηρούνται φαινόμενα μικρής χρονικής διάρκειας εντοπισμένα σε περιοχές πάνω ή κοντά σε αυτά τα στρώματα. Οι περιοχές αυτές ονομάζονται περιοχές δράσης.

Φαινόμενα Φωτόσφαιρας

Ηλιακές κηλίδες:  Στην παρατήρηση του ήλιου ακόμα και με μικρό τηλεσκόπιο με ηλιακό φίλτρο εύκολα μπορούμε να διακρίνουμε τις ηλιακές κηλίδες. Είναι μικρές μαύρες περιοχές στην επιφάνεια του ήλιου. Ο λόγος που οι ηλιακές κηλίδες παρουσιάζονται μαύρες είναι η χαμηλή θερμοκρασία τους σε σχέση με τη θερμοκρασία της φωτόσφαιρας που τις περιβάλλει. Υπολογίζεται ότι η θερμοκρασία της σκιάς είναι περίπου 4100Κ ενώ της φωτόσφαιρας είναι περίπου 5800 Κ. Αν μπορούσαμε να απομονώσουμε μια ηλιακή κηλίδα από το λαμπρό υπόβαθρο της φωτόσφαιρας θα την βλέπαμε να λάμπει με φαινόμενο μέγεθος -12. Το φαινόμενο μέγεθος του ηλιακού δίσκου είναι -26,74.

 

Αυτό το κοντινό πλάνο ηλιακής κηλίδας συγκαταλέγεται μεταξύ των ευκρινέστερων φωτογραφιών του Ήλιου που έχουν βγει ποτέ. Αποκαλύπτει μικρά χαρακτηριστικά της τάξεως των 100 χιλιομέτρων, συμπεριλαμβανομένων των σκοτεινών σημειακών και νηματοειδών πυρήνων που τρέχουν κατά μήκος λαμπρών νημάτων τα οποία αναδύονται από την κεντρική σκοτεινή κηλίδα.

   Η πρώτη παρατήρηση των ηλιακών κηλίδων έγινε το 1610 και από τότε συνεχίζεται η παρακολούθησή τους μέχρι σήμερα. Συνήθως εμφανίζονται ανάμεσα στους κόκκους για να αναπτυχθούν στη συνέχεια παίρνοντας μεγάλες διαστάσεις ως και πάνω από 100.000 km σε μερικές περιπτώσεις καταλαμβάνουν τεράστια έκταση έως και το 15^ο στον ηλιακό δίσκο. Οι κηλίδες εμφανίζονται κατά ομάδες ή σε ζεύγη, με διαφορετική μαγνητική πολικότητα για κάθε μία από αυτές. Η αιτία εμφάνισής τους είναι το έντονο μαγνητικό πεδίο του ήλιου. Το φαινόμενο είναι περιοδικό και το πλήθος τους μεταβάλλεται περιοδικά με περίοδο 11 έτη (ενδεκάτης κύκλος) από έναν μέγιστο αριθμό μέχρι την σχεδόν πλήρη εξαφάνισή τους από τον ηλιακό δίσκο. Όταν φτάσει στο ηλιακό μέγιστο οι ηλιακές κηλίδες γίνονται έντονες και μαυρίζουν την όψη του ηλίου.

Σε κάθε ηλιακή κηλίδα διακρίνουμε τα εξής χαρακτηριστικά:

    Την σκιά (umbra): μαύρη κεντρική περιοχή.

    Την παρασκιά (penumbra): λιγότερο σκοτεινή ζώνη γύρω από τη σκιά.

    Τα νήματα (filaments): διακρίνονται μέσα στην παρασκιά και έχουν κατεύθυνση ακτινική προς το κέντρο της σκιάς.

    Επίσης σπάνια κατά τη διάρκεια του μεγίστου αριθμού ηλιακών κηλίδων παρατηρούνται λευκές φωτοσφαιρικές εκλάμψεις (white light flares) διάρκειας μερικών λεπτών της ώρας.

Η μεταβολή του αριθμού των ηλιακών κηλίδων κατά την εξέλιξη του 11-ετούς ηλιακού κύκλου από το1995 έως σήμερα. Επίσης πρόγνωση του αριθμού των κηλίδων για τον κύκλο που θα ακολουθήσει 

Άλλα φαινόμενα της φωτόσφαιρας:

Πυρσοί : Πολλές φορές κοντά στα χείλη της φωτόσφαιρας στην περιοχή που υπάρχουν κηλίδες παρατηρούνται περιοχές μεγαλύτερης λαμπρότητας. Οι περιοχές αυτές ονομάζονται πυρσοί (faculae) και πιθανόν να οφείλονται σε ενέργεια που παράγεται κατά την αναδιάταξη του μαγνητικού πεδίου των κηλίδων. Η παρουσία πυρσών σε περιοχή που δεν υπάρχουν κηλίδες είτε προμηνύει την εμφάνιση κηλίδων είτε αποτελεί ένδειξη ότι στην περιοχή αυτή υπήρχαν κηλίδες που έχουν εξαφανιστεί. Η παρουσία πάντως πυρσών στο ανατολικό χείλος του ήλιου συνήθως προμηνύει την εμφάνιση νέων κηλίδων. Ας σημειωθεί ότι σπάνια παρατηρούνται πυρσοί στο κέντρο της φωτόσφαιρας γιατί η φωτεινότητά τους είναι περίπου ίση με τη φωτεινότητα του κέντρου της φωτόσφαιρας.

Φαινόμενο της κοκκίασης

Κοκκίαση: Όταν η διαταραχή της ατμόσφαιρας είναι μικρή είναι δυνατόν να παρατηρηθεί το φαινόμενο της κοκκίασης (granulation) στη φωτόσφαιρα. Οι κόκκοι είναι μικροί φωτεινοί σχηματισμοί διαμέτρου 1΄΄ δηλαδή περίπου 800χλμ με διάρκεια ζωής από 3 έως 10 λεπτά της ώρας. Πιστεύεται ότι αποτελούν τις κορυφές θερμών αερίων ρευμάτων που προέρχονται από το εσωτερικό του ήλιου τη ζώνη δηλαδή μεταφοράς. Σκοτεινοί πυρσοί: Μερικές φορές παρατηρούνται σκοτεινοί πυρσοί (dark faculae) κοντά στο κέντρο του δίσκου του ήλιου.

Φαινόμενα Χρωμόσφαιρας

   Η ολική ακτινοβολία της χρωμόσφαιρας είναι κατά 1000 φορές τουλάχιστον χαμηλότερη από της φωτόσφαιρας και επομένως γίνεται ορατή μόνο κατά τη διάρκεια ολικών εκλείψεων. Σε ορισμένες όμως στενές περιοχές του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος η ένταση της ακτινοβολίας είναι τόσο ισχυρή ώστε μπορούμε να τη παρατηρήσουμε εύκολα ακόμα και χωρίς την βοήθεια εκλείψεων. Οι πιο συνηθισμένες παρατηρήσεις της χρωμόσφαιρας γίνονται στις φασματικές γραμμές Ηα του υδρογόνου και Ca του ασβεστίου με τον μονοχρωματικό ηθμό του Lyot. Τα κυριότερα φαινόμενα που παρατηρούνται στη χρωμόσφαιρα είναι:

Φαινόμενα Χρωμόσφαιρας

Υπερκοκκίαση: (super granulation). Οι κόκκοι έχουν μέση διάμετρο 10.000 ως 35.000 km και μέση διάρκεια ζωής 30 ώρες. Όταν οι συνθήκες παρατήρησης είναι καλές γίνονται εύκολα αντιληπτοί με το μονοχρωματικό ηθμό Lyot γιατί δημιουργούν ένα δίκτυο στη χρωμόσφαιρα το χρωμοσφαιρικό δίκτυο το οποίο αποτελεί την καλύτερη απόδειξη ύπαρξης των ανοδικών/ καθοδικών ρευμάτων της χρωμόσφαιρας.

Ακίδες: Οι ακίδες (spicules) εμφανίζονται στο χείλος του ηλιακού δίσκου και είναι στενοί επιμήκεις σχηματισμοί ύψους περίπου 7000 km και μέσου πλάτους 1000 km. Η μέση διάρκεια ζωής τους είναι 8 λεπτά της ώρας.

Προεξοχές – Νήματα: Οι προεξοχές (prominences) και τα νήματα (filaments) αποτελούν δυο διαφορετικές μορφές του ίδιου φαινομένου. Οι μεν προεξοχές παρουσιάζονται κοντά στο χείλος του ήλιου και εμφανίζονται σαν επιμήκεις σχηματισμοί που προεκτείνονται πάνω από τη βάση της χρωμόσφαιρας τα δε νήματα είναι η προβολή τους πάνω στο δίσκο του ήλιου και παρατηρούνται σαν σκοτεινοί σχηματισμοί. Όταν ο ήλιος βρίσκεται στο ελάχιστο του 11 ετούς κύκλου της δραστηριότητας του τότε μπορούμε συνήθως να δούμε 4-5 νήματα πάνω στην επιφάνειά του αντίθετα όταν βρίσκεται στο μέγιστο μπορούμε να δούμε γύρω στα 20. Οι προεξοχές διακρίνονται σε ήρεμες με διάρκεια ζωής γύρω στους δυο μήνες και σε εκρηκτικές με μικρή διάρκεια ζωής από μερικά λεπτά έως και μισή ώρα. Οι τελευταίες συνδέονται άμεσα με τις ηλιακές εκλάμψεις και παρουσιάζουν βίαιες και ταχύτατες μεταβολές της λαμπρότητας και του μεγέθους τους. Το μέσο ύψος των ήρεμων προεξοχών είναι 30.000χλμ ενώ έχουν παρατηρηθεί και εκρηκτικές προεξοχές ύψους πάνω από 1.000.000 km.

Βλέπουμε στην εικόνα του ήλιου τα νήματα, τις τεράστιες προεξοχές που μοιάζουν με χείμαρρους υπερθερμασμένων αερίων, που εκτοξεύονται με τεράστιες ταχύτητες σε αποστάσεις εκατομμυρίων χιλιομέτρων στο διάστημα.

Εκλάμψεις (flares): Παρατηρούνται συνήθως σε περιοχές όπου υπάρχουν ηλιακές κηλίδες και εμφανίζονται σαν απότομες εκρήξεις με λάμψεις τεραστίων διαστάσεων. Η ενέργεια που εκλύεται κατά τη διάρκεια των ηλιακών εκλάμψεων είναι της τάξεως 10^(28-32)erg και εκλύεται σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα από τις ακτίνες γ μέχρι και τα ραδιοκύματα. Επίσης εκπέμπονται ενεργητικά φορτισμένα σωματίδια με μορφή κοσμικής ακτινοβολίας τα οποία βομβαρδίζουν τη γη μας με πυκνότητα ροής 1000 σωματίδια/cm²/sec και προκαλούν μαγνητοσφαιρικά φαινόμενα, και λαμπρό βόρειο σέλας. Η θερμοκρασία στην περιοχή μιας έκλαμψης φτάνει τους 15.000 Κ ενώ η κινητική θερμοκρασία των σωματιδίων μπορεί να φτάσει τους 10⁶ Κ. Η σπουδαιότητα μιας έκλαμψης καθορίζεται από την λαμπρότητα και την έκτασή της. Οι εκλάμψεις εμφανίζονται ξαφνικά (σε χρόνους από λίγα λεπτά έως δεκάδες λεπτά) απελευθερώνοντας τη μαγνητική ενέργεια που αποθηκεύεται στο στέμμα. 

Σούπερ-εκλάμψεις, οι οποίες θα μπορούσαν να καταστρέψουν την προστατευτική ατμόσφαιρα των πλανητών τους και να θέσουν σε κίνδυνο κάθε μορφή ζωής πάνω στην επιφάνειά τους, παρατηρήθηκαν από επιστήμονες σε άστρα σαν τον δικό μας ήλιο.

Φαινόμενα Στέμματος

Στεμματικές οπές: Eίναι περιοχές του στέμματος χωρίς εκπομπή ακτινών Χ. Βρίσκονται σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από ανοικτές μαγνητικές γραμμές σε αντίθεση με την υπόλοιπη δομή του στέμματος που χαρακτηρίζονται από βρόχους πλάσματος παγιδευμένους γύρω από κλειστές μαγνητικές γραμμές οι οποίες συνδέουν περιοχές αντίθετης πολικότητας που αρχίζουν και καταλήγουν στη φωτόσφαιρα. Επίσης οι στεμματικές οπές χαρακτηρίζονται από χαμηλή θερμοκρασία και πυκνότητα σε σύγκριση με τις τιμές που χαρακτηρίζουν το στέμμα πράγμα που δείχνει ότι η ενέργεια που τους παρέχεται από τη φωτόσφαιρα μέσω των ακουστικών κυμάτων καταλίσκεται στην επιτάχυνση των σωματιδίων του ηλιακού ανέμου.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΗΛΙΑΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

   Οι επιπτώσεις της ηλιακής δραστηριότητας στη Γη περιλαμβάνουν :

•        Οι  ηλιακές  καταιγίδες: Κάποιες φορές έπειτα από πολλές εκρήξεις που συμβαίνουν στον Ήλιο, εκτοξεύεται ένα πυκνότερο υλικό που εξαπλώνεται στο Διάστημα με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα η οποία ξεπερνά μερικές φορές τα 3.000 km/sec. Αυτό το υλικό αποτελείται κατά 96% από Υδρογόνο (Η), ενώ το υπόλοιπο 5% συνίσταται από ήλιον (He) και άλλα βαρύτερα στοιχεία.  Η γιγάντια αυτή έκρηξη στην ατμόσφαιρα του Ήλιου καλείται Ηλιακή καταιγίδα.

Σε Νορβηγία, Σκοτία και Καναδά οι νυχτερινοί ουρανοί έχουν στήσει πραγματικό υπερθέαμα για τους τυχερούς κατοίκους και επισκέπτες. Αιτία, η τεράστια ηλιακή καταιγίδα που βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να κρατήσει τουλάχιστον μέχρι το βράδυ της Τετάρτης. Ο βομβαρδισμός της ατμόσφαιρας με ηλιακή ακτινοβολία είναι η «μπαταρία» για το Σέλας και στις βόρειες περιοχές του πλανήτη το θέαμα είναι μοναδικό. Έτσι, ο Ήλιος μας αποζημιώνει με το παραπάνω για την «διακριτικότητα» που επεδείκνυε από το 2005, όταν και είχε καταγραφεί η προηγούμενη μεγάλης έντασης δραστηριότητα στην επιφάνειά του. Βέβαια, τέτοιο υπερθέαμα δεν έρχεται χωρίς κόστος. Οι ηλιακές καταιγίδες προκαλούν υπερφορτίσεις στα δίκτυα ενέργειας και παρεμβολές στις τηλεπικοινωνίες.

 

•     Πολικό   Σέλας: Άλλα φαινόμενα περιλαμβάνουν γεωμαγνητικές καταιγίδες που μπορούν να καταστρέψουν ενεργειακά δίκτυα της ανθρωπότητας, το πολικό σέλας (βόρειο και νότιο σέλας), και οι ουρές των κομητών από πλάσμα που πάντα προς το σημείο μακριά από τον Ήλιο.

¨Ολοκάθαρος¨ Ήλιος.

Εδώ και 21 ημέρες, από τις 7 Μαρτίου, ο Ήλιος μας είναι…πεντακάθαρος όπως παρατηρήθηκε από το Παρατηρητήριο Ηλιακής Δυναμικής της ΝΑΣΑ [(SolarDynamics Observatory της NASA (SDO)].

Σε δήλωση της η NASA σημειώνει : ¨αυτό είναι το μεγαλύτερο, ακηλίδωτο διάστημα από το τελευταίο Ηλιακό ελάχιστο τον Απρίλιο του 2010, και δείχνει τον Ηλιακό κύκλο να προελαύνει προς το επόμενο ελάχιστο, το οποίο οι επιστήμονες προβλέπουν ότι θα συμβεί μεταξύ 2019-2020¨

Ο Ήλιος μας περνά μέσα από κύκλους (περιόδους), συγκεκριμένα 11 χρόνια Ηλιακών κύκλων που εμπεριέχονται τα ¨Ηλιακά μέγιστα¨ και τα ¨Ηλιακά ελάχιστα¨. Στην πιο ενεργή του κατάσταση (κατά τη διάρκεια μιας Ηλιακής μέγιστης περιόδου) ο Ήλιος μας μπορεί να έχει εκατοντάδες Ηλιακές κηλίδες. Κατά τη διάρκεια ενός Ηλιακού ελάχιστου, όπως αυτό που παρατηρούμε αυτή τη περίοδο, δεν μπορεί να υπάρξει καμία κηλίδα.

 

Μια-δυο εβδομάδες πριν, εκδόθηκε μια αναθεωρημένη πρόβλεψη για τον Ηλιακό κύκλο 24 από την ΝΑΣΑ, που αφορούσε αυτό που ονομάζεται: ¨Ήρεμος Ήλιος

Εικόνα

Οι Ηλιακές κηλίδες είναι προσωρινά φαινόμενα στην φωτόσφαιρα του Ήλιου που εμφανίζονται ως σκοτεινά σημεία σε σύγκριση με τις γύρω περιοχές. Είναι περιοχές μειωμένης (ψυχρής) θερμοκρασίας της επιφάνειας που προκαλείται από συγκεντρώσεις ροών μαγνητικού πεδίου που αναστέλλουν την μετάδοση της θερμότητας από το κέντρο του Ηλίου όπου επικρατούν θερμοκρασίες πάνω από 10 εκατομμύρια βαθμών Κελσίου (ενώ στην επιφάνεια η θερμοκρασία είναι περίπου 5600 ⁰C). Οι ηλιακές κηλίδες εμφανίζονται συνήθως σε ζεύγη αντίθετης μαγνητικής πολικότητας.

Ηλιακές κηλίδες

Βίντεο: www.ObservatoryProject.com

Πρέπει να κατανοήσουμε τη σημασία του Ηλιακού κύκλου, αλλά αυτό που γνωρίζουμε γι 'αυτό είναι ότι μπορεί να επηρεάσει τη δραστηριότητα του Ήλιου, και περαιτέρω τα σωματίδια που στέλνει προς τη Γη (Ηλιακός άνεμος). Κάτι τέτοιο μπορεί να επηρεάσει το Βόρειο και Νότιο Σέλας, εδώ στον πλανήτη μας, το οποίο είναι λιγότερο έντονο κατά τη διάρκεια του Ηλιακού ελάχιστου, και πιο ενεργό και συνάμα εντυπωσιακό κατά τη διάρκεια του Ηλιακού Μέγιστου (κατά τη διάρκεια του Ηλιακού Μέγιστου το Σέλας μπορεί να εμφανιστεί κόκκινο).

Ο Ηλιακός κύκλος. 

Βίντεο: ΝΑΣΑ

Μετρούμε τον Ηλιακό κύκλο από το 1755, από την εποχή του Γιόχαν Ρούντολφ Βόλφ (Johann Rudolf Wolf). Σήμερα βρισκόμαστε στη καταγραφή του 24ου Ηλιακού κύκλου, ο οποίος πιστεύεται ότι το θα είναι ο ασθενέστερος κύκλος από το 1906.

Ηλιακές καταιγίδες (CME)

Για να είμαστε όμως ακριβοδίκαιοι υπάρχουν κάποιες κηλίδες στον Ήλιο σύμφωνα με νεώτερα που λάβαμε πριν λίγη ώρα (23:56 Τοπική ώρα στις 28/3/2017) από τον ιστότοπο διαστημικού καιρού SpaceWeather.com

Πηγή

Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα μπλε γράμματα)

         

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Ίσως αυτόν τον μήνα να ξεκινά στον Ήλιο ένας νέος ηλιακός κύκλος

Ο 'Ήλιος τελευταία ήταν πολύ "ήρεμος", όμως αυτό θα μπορούσε να αλλάξει αρχίζοντας από αυτό το μήνα, λένε οι επιστήμονες.

Ο Ηλιακός κύκλος 25 είναι παρών

Επιστήμονες από την NASA, και τον NOAA εξηγούν τι σημαίνει αυτό

Παρατηρώντας τον Ήλιο

Όταν κοιτάζουμε τον νυχτερινό ουρανό, βλέπουμε τα ουράνια αντικείμενα να κινούνται και να αλλάζουν συνεχώς. Είτε το πιστεύετε είτε όχι, η επιφάνεια του Ήλιου είναι εξίσου δυναμική. Το πιο κοντινό μας αστέρι "καίγεται" στους 5.778 βαθμούς Κέλβιν και η επιφάνειά του είναι γεμάτη με ηλιακές καταιγίδες, ηλιακές κηλίδες, στεμματικές εκπομπές μάζας [ή στεφανιαία μαζική εκτίναξη (αγγλ. Coronal Mass Ejection)] και άλλα συναρπαστικά φαινόμενα. 

Η δραστηριότητα του Ηλίου είναι εξαιρετικά αδύναμη σε σύγκριση με παρόμοια αστέρια

Ο βαθμός στον οποίο ποικίλλει η ηλιακή δραστηριότητα (και συνεπώς ο αριθμός των ηλιακών κηλίδων και της ηλιακής φωτεινότητας) μπορεί να ανακατασκευαστεί χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους - τουλάχιστον για μια ορισμένη χρονική περίοδο...

Ήρεμος και χαλαρός ο Ήλιος μας .

Από τον: Sean Walker | 12 Ιανουαρίου 2017

Από την αρχή του 2017, μόνο μια μικρή κηλίδα έκανε μια σύντομη εμφάνιση στο Ηλιακό δίσκο.

Η  χωρίς κηλίδες πεντακάθαρη φωτόσφαιρα του Ήλιου όπως φάνηκε στις 12 Ιανουαρίου του 2017, από το Παρατηρητήριο Solar Dynamics.

NASA / SDO

Παρά το γεγονός ότι το 2017 προαναγγέλλει την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από τις ηπειρωτικές ΗΠΑ εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια, ο ίδιος ο Ήλιος έχει γίνει μια ιδιαίτερα ‘’ανέκφραστη’’ μπάλα - τουλάχιστον στα ορατά μήκη κύματος. Μετά τον πιο αδύναμο Ηλιακό κύκλο σε περισσότερα από 100 χρόνια, το ελάχιστο του  Κύκλου 24 φαίνεται όχι μόνο να έχει αφιχθεί, αλλά και να διαρκέσει, τουλάχιστον για τους παρατηρητές του μητρικού μας άστρου.

Σύμφωνα με τον Tony Phillips του ιστότοπου για το Διαστημικό καιρό SpaceWeather.com, ο Ήλιος δεν ήταν ‘’κενός’’ (δλδ. Χωρίς κηλίδες) για τόσο μεγάλο διάστημα από τον Μάιο του 2010. Μόνο μια μικροσκοπική Ηλιακή κηλίδα εμφανίστηκε σύντομα που στη συνέχεια εξαφανίστηκε στις 3 Ιανουαρίου ακολουθούμενη από μια συνεχή περίοδο με ‘’πεντακάθαρες’’ ημέρες.

Ακόμη και η συνήθως δυναμική χρωμόσφαιρα που είναι  ορατή στο μήκος κύματος του Υδρογόνου άλφα είναι σχεδόν ‘’ανέκφραστη’’, με μερικές μόνο μικροσκοπικές προεξοχές (prominences ) ορατές κατά μήκος του Ηλιακού άκρου.

Ο Ήλιος, όπως φάνηκε σήμερα στο ορατό φάσμα του Υδρογόνου-άλφα.

NSO / GONG

Ο επί μακράν συνεισφέρων στο περιοδικό Sky & Telescope Tom Fleming, σημειώνει ότι αυτή είναι η πρώτη ‘’πεντακάθαρη’’ εβδομάδα ακολουθούμενη από σταθερή ύφεση σε όλο το τελευταίο εξάμηνο του 2016

Αλλά μην ανησυχείτε, η κατάσταση αυτή μπορεί να αλλάξει πολύ ξαφνικά. Η διαστημοσυσκευή STEREO Α της NAΣA , η οποία παρακολουθεί τον Ήλιο από ένα σημείο μπροστά μας και κατά μήκος της τροχιάς της Γης το οποίο βλέπει ένα μεγάλο μέρος του Ηλιακού δίσκου που έχει πρόσφατα εξαφανιστεί από την θέαση μας, δείχνει μια ενεργή περιοχή στην αθέατη πλευρά του Ήλιου. Αυτή η περιοχή θα πρέπει να αρχίζει να φαίνεται σε περίπου μια εβδομάδα , αν υποτεθεί ότι στο ενδιάμεσο δεν θα διαλυθεί.

Και ακριβώς επειδή δεν υπάρχουν Ηλιακές κηλίδες δεν σημαίνει ότι ο Ήλιος είναι τελείως αδρανής. Ο Ηλιακός άνεμος ‘’κτυπούσε’’ την  μαγνητόσφαιρα της Γης εδώ και αρκετές ημέρες, παράγοντας έντονη δραστηριότητα σέλαως κοντά στον Αρκτικό Κύκλο. Παρά το γεγονός ότι δεν αναμένονται Στεφανιαίες οπές που να ‘’βλέπουν’’ προς τη Γη μέσα στις επόμενες μέρες, αυτό είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει.

Εδώ για να ενημερωθείτε στα Ελληνικά για τον Διαστημικό καιρό

Πηγές:skyandtelescope.com

           en.wikipedia.org

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας

Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com

Ανήσυχος Ήλιος.

Δείτε εικόνες από τις πρόσφατες εκπληκτικές ηλιακές εκλάμψεις, και πώς φαίνονται από το διάστημα.

Θα μείνετε…ενθουσιασμένοι.

Ο Ήλιος μας, στον ενδεκαετή κύκλο της ενεργειακής του δραστηριότητάς, διανύει αυτή την εποχή, την περίοδο του λεγόμενου ¨Ηλιακού Ελάχιστου¨, το χρονικό διάστημα στο οποίο ελαχιστοποιείται η δραστηριότητα του μητρικού μας άστρου με αποτέλεσμα να παρατηρούνται ελάχιστες ή και καθόλου ηλιακές κηλίδες. Αλλά παρά του ότι η ενέργεια του Ήλιου μας βρίσκεται σε περίοδο ¨χαλάρωσης¨ , τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους, σημειώθηκε στο κοντινό μας άστρο μεγάλη δραστηριότητα.

Από μια και μόνο ενεργή περιοχή ηλιακών κηλίδων, στο μητρικό μας αστέρι καταγράφηκαν πάνω από 30 ηλιακές εκλάμψεις, συμπεριλαμβανομένης και της μεγαλύτερης που έχουμε δει από το 2005. Χάρις στην τεχνολογία έχουμε ¨συλλάβει¨ πρόσφατες εικόνες για το πως φαίνεται από το διάστημα αυτή η αλλόκοτη δραστηριότητα.

Ευτυχώς για εμάς, η NOAA, η NASA, η JAXA, η ESA και άλλοι οργανισμοί, είχαν σε ετοιμότητα πολλά έμπειρα ¨μάτια¨, εντοπίζοντας την ενεργό περιοχή AR 2673 καθώς αυτή κινήθηκε στην επιφάνεια του Ήλιου, με μέτωπο προς τη Γη.

Διαφορετικά διαστημικά παρατηρητήρια προετοιμάζονται έτσι ώστε να μελετήσουν τον Ήλιο σε διαφορετικά μήκη κύματος, και να συλλέξουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη δραστηριότητά του.

"Με τις πολλαπλές απεικονίσεις της ηλιακής δραστηριότητας, οι επιστήμονες μπορούν να παρακολουθήσουν καλύτερα την εξέλιξη και τη διάδοση των ηλιακών εκλάμψεων, με στόχο τη βελτίωση της κατανόησης του διαστημικού καιρού", έγραψε η Lina Tran του Goddard Space Flight Center της NAΣA.

" Η επιβλαβής ακτινοβολία από έναν Ήλιακό πυρσό (solar flare) ή μια ηλιακή έκλαμψη, δεν μπορεί να περάσει μέσα από τη γήινη ατμόσφαιρα και να επηρεάσει τη ανθρώπινη ή και την εν γένει φυσιολογία των βιολογικών όντων που βρίσκονται πάνω στο έδαφος λόγω του μαγνητικού πεδίου της Γης. Ωστόσο, ειδικά όταν έχουμε να κάνουμε με αρκετά έντονη ακτινοβολία, τότε η ακτινοβολία αυτή μπορεί να διαταράξει τα ατμοσφαιρικά στρώματα όπου ταξιδεύουν τα σήματα τηλεπικοινωνιών και του οπως λέγεται Παγκόσμιου Σύστηματος Στιγματοθέτησης, ή Θεσιθεσίας του γνωστού σε όλους μας για την εξυπηρετικότητα αλλα και για την ...φλυαρία του μέσα στο αυτοκίνητο, GPS.

"Από την άλλη, ανάλογα με την κατεύθυνση στην οποία κινούνται, οι Στεμματικές Εκπομπές Μάζας (CME) μπορούν να προκαλέσουν ισχυρές γεωμαγνητικές καταιγίδες στο μαγνητικό πεδίο της Γης".

Τα διαφορετικά μήκη κύματος μπορούν να αποκαλύψουν μοναδικές δομές και δυναμικές γύρω από τις ηλιακές εκλάμψεις, καθώς και την επιφάνεια του ίδιου του Ήλιου.

Τα περισσότερα ηλιακά παρατηρητήρια έχουν ρυθμιστεί ώστε να λαμβάνουν παρατηρήσεις σε διάφορα μήκη κύματος, τα οποία μετριούνται σε Άνγκστρομς (Angstroms). Ακολουθούν εικόνες από ορισμένα από αυτά.

Στην παρακάτω εικόνα, το Παρατηρητήριο Solar Dynamics (SDO) της NASA απεικονίζει το Ηλιακό στέμμα σε 10 μήκη κύματος για ένα ευρύ φάσμα δεδομένων. Αυτή η χρονοσειρά (timelapse) δείχνει μια έκλαμψη μεγέθους X9.3. Το βίντεο φαίνεται επηρεασμένο από στατικό ηλεκτρισμό. Αυτό οφείλεται σε ηλιακά σωματίδια που ¨χτυπούν¨ το όργανο.

 

Ο Γεωστατικός Επιχειρησιακός Περιβαλλοντικός Δορυφόρος-16 της NOAA (NOAA's Geostationary Operational Environmental Satellite-16) απεικονίζει το Ηλιακό στέμμα σε 6 μήκη κύματος. Εδώ βλέπουμε μια κινούμενη εικόνα (GIF) της μεγέθους X9.3 Ηλιακής έκλαμψης:

 

Αυτή η ακολουθία εικόνων από την αποστολή Hinode της NASA και της JAXA, δεν είναι στο ορατό φως, αλλά στις ακτίνες Χ. Δείχνει τον Ηλιακό πυρσό μεγέθους Χ8.2 που σημειώθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου του 2017:

 

Αυτή η σειρά εικόνων από το Παρατηρητήριο Solar and Terrestrial Relations Observatory (STEREO) της NASA δείχνει δύο Στεμματικές Εκπομπές Μάζας (CMEs), την πρώτη στις 9 Σεπτεμβρίου και τη δεύτερη στις 10 Σεπτεμβρίου, που σχετίζονται με Ηλιακό πυρσό X8.2, και ταξιδεύουν με ταχύτητες που φτάνουν τα 11,2 εκατομμύρια χιλιόμετρα την ώρα (7 εκατομμύρια μίλια την ώρα). Είναι ένα από τις ταχύτερες ΣΕΜ που έχουν ποτέ καταγραφεί. 

 

Οι ΣΕΜ διακρίνονται από τους Ηλιακούς πυρσούς, και αποτελούνται από μαγνητισμένα σωματίδια που ο Ήλιος εκτοξεύει στο διάστημα. Είναι εξαιρετικά θερμές, και μπορούν να απεικονιστούν καλύτερα με Στεμματογράφο (ή κορωνογράφο), ο οποίος έχει ένα μεταλλικό δίσκο, αποκαλούμενο ¨αποκρύπτοντα δίσκο¨ (occulting disc), ο οποίος εμποδίζει, μπλοκάρει αν θέλετε, το Ηλιακό φως.   

Με τα διαστημικά παρατηρητήρια της NASA και το Ηλιακό και Ηλιοσφαιρικό Παρατηρητήριο του Ευρωπαικού Οργανισμού Διαστήματος (ESA's Solar and Heliospheric Observatory's) τα οποία απεικόνισαν σε φωτογραφικές ακολουθίες κινούμενων εικόνων για τις ΣΜΕ στις 9 και 10 Σεπτεμβρίου, μπορείτε να δείτε περισσότερο στατικό θόρυβο, κάτι σαν χιόνι να περνάει στο βίντεο, που προκαλούνται από τα ισχυρά ηλιακά σωματίδια:

   

Το όργανο Interface Region Imaging Spectromete της NASA λαμβάνει εικόνες από διάφορα μήκη κύματος μεταξύ 1.332 και 2.834 Angstroms, για να καταγράψει το χαμηλότερο επίπεδο ατμόσφαιρας του ήλιου που ονομάζεται ¨περιοχή διεπαφής¨. Αυτές οι δομές στην παρακάτω εικόνα σχετίζονται με τον Ηλιακό πυρσό στις 10 Σεπτεμβρίου μεγέθους X8.2:

 

Διαβάστε περισσότερα σχετικά με την ...Σεπτεμβριανή αυτή δραστηριότητα στον ιστότοπο της ΝΑΣΑ 

Από τον: MICHELLE STARR

Πηγή

Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα μπλε γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.

 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

 https:/www.facebook.com/groups/174408446026959/

 Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com  . Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.

Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 

Για την ομάδα : @Aratosastronomy