Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά συνάφεια για το ερώτημα Κβάζαρ. Ταξινόμηση κατά ημερομηνία Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά συνάφεια για το ερώτημα Κβάζαρ. Ταξινόμηση κατά ημερομηνία Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου 2021

Χρησιμοποιώντας Κβάζαρ ως ένα νέο "πρότυπο κηρίο" για τον προσδιορισμό των αποστάσεων στο Σύμπαν

Μια νέα μελέτη δείχνει έναν τρόπο χρήσης των κβάζαρ για τη μέτρηση της απόστασης στο πρώιμο Σύμπαν.

Το απλό ερώτημα "πόσο μακριά είναι;" μπαίνει στο επίκεντρο της ιστορίας της σύγχρονης αστρονομίας. Παρατηρώντας την γαλαξιακή μας γειτονιά στο αρχέγονο Σύμπαν, διαφορετικά πρότυπα μέτρησης - συχνά αναφερόμενα ως "πρότυπα κηρία (standard candles)" - χρησιμοποιούνται για να μετρήσουν διάφορες αποστάσεις, από πολύ κοντά έως πολύ μακριά.



Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2019

Αστρονόμοι ανακάλυψαν κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

Δύο ομάδες αστρονόμων ανακάλυψαν τη μεγαλύτερη και πιο μακρινή δεξαμενή νερού που εντοπίστηκε ποτέ στο Σύμπαν. Το νερό, που ισοδυναμεί με 140 τρισεκατομμύρια φορές όλης της υδάτινης ποσότητας των ωκεανών του πλανήτη, περιβάλλει μια τεράστια, και αδήφαγη μαύρη τρύπα, τύπου Κβάζαρ, και βρίσκεται σε μια απόσταση πάνω από 12 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά.

Η καλλιτεχνική αυτή απεικόνιση παρουσιάζει ένα Κβάζαρ ή μια αδήφαγα τρεφόμενη μαύρη τρύπα, παρόμοια με την APM 08279 + 5255, όπου οι αστρονόμοι ανακάλυψαν τεράστιες ποσότητες υδρατμών. Εικόνα: NASA / ESA

Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2016

Ο Σταυρός του Αίνστάιν – Ένα κβάζαρ στην άκρη του σύμπαντος



Πρόκειται για ένα  Κβάζαρ που με τη βοήθεια ενός βαρυτικού φακού γίνεται τετραπλό είδωλό, που σχηματίζουν ένα σχεδόν τέλειο σταυρό (εξ ου και το όνομά του), με τον γαλαξία που παίζει το ρόλο του φακού στο κέντρο του.

Ο λεγόμενος «Σταυρός του Αϊνστάιν» είναι ένα παράδειγμα της επενέργειας βαρυτικού φακού. Σε αυτή την περίπτωση, το βαρυτικό πεδίο του γαλαξία Zwicky 2237+030 κάμπτει το φως που προέρχεται από το κβάζαρ QSO 2237+0305 ή QSO 2237+030 και που κατευθύνεται προς το μέρος μας, με τέτοιο τρόπο ώστε να εμφανίζεται στα τηλεσκόπια των αστρονόμων ένα τετραπλό είδωλο του κβάζαρ που σχηματίζει ένα σχεδόν τέλειο σταυρό (με τον γαλαξία στο κέντρο του), από όπου και πήρε αυτή του την ονομασία (οι βαρυτικοί φακοί προβλέπονται από τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν). Το καθένα από τα 4 «υποείδωλα» μπορεί να μεταβάλλει για λίγο τη φωτεινότητά του ως αποτέλεσμα επιπρόσθετης προσωρινής βαρυτικής μικροεστιάσεως (microlensing) από μεμονωμένους αστέρες του γαλαξία.

Einstein_Cross

Ο Σταυρός του Αϊνστάιν είναι ένα κβάζαρ που με τη βοήθεια ενός βαρυτικού φακού γίνεται τετραπλό είδωλo, που σχηματίζουν ένα σχεδόν τέλειο σταυρό (εξ ου και το όνομά του), με τον γαλαξία που παίζει το ρόλο του φακού στο κέντρο του.

Το κβάζαρ αυτό βρίσκεται περίπου 8 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, ενώ ο γαλαξίας-φακός βρίσκεται σε απόσταση 400 εκατομμύρια έτη φωτός. Και οι δύο βρίσκονται στον αστερισμό του Πήγασου. Ο Σταυρός του Αϊνστάιν είναι γνωστός και ως Huchra’s Lens, ονομασία που φέρει το όνομα του Αμερικανού αστρονόμου John Huchra, ο οποίος τον ανακάλυψε.

Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι τα κβάζαρ τροφοδοτούνται από γιγάντιες μαύρες τρύπες οι οποίες τρέφονται με το γειτονικό τους αέριο. Το αέριο αφού παγιδεύτηκε στην ισχυρή βαρύτητα της μαύρης τρύπας συμπιέζεται και θερμαίνεται σε εκατομμύρια βαθμούς, εκπέμποντας έτσι ένα έντονο φως και / ή ενέργεια σε ραδιοκύματα. Τα περισσότερα κβάζαρ παραμονεύουν στο εξωτερικά όρια του σύμπαντος, πάνω από ένα δισεκατομμύριο έτη φωτός μακριά.

Οι μαύρες τρύπες που δημιουργήθηκαν στις απαρχές του σύμπαντος μπορεί να είναι η αιτία για την δημιουργία των κβάζαρ, όπως ο Σταυρός του Αϊνστάιν. Δηλαδή τα πολύ φωτεινά, ενεργητικά κέντρα των μακρινών γαλαξιών που μπορεί να είναι και ένα τρισεκατομμύριο φορές φωτεινότερα από τον ήλιο μας.

 Υπάρχουν, επίσης, ισχυρές αποδείξεις ότι στο κέντρο του κάθε γαλαξία κατοικεί και μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, συμπεριλαμβανομένου και του δικού μας Γαλαξία.

 /physics4u.gr 

Τετάρτη 30 Μαρτίου 2016

Αυτό το κβάζαρ έχει θερμοκρασία 10 τρισ. βαθμούς Κελσίου!

Είναι ο πιο φωτεινός ενεργειακός πυρήνας στο Σύμπαν

Αυτό το κβάζαρ έχει θερμοκρασία 10 τρισ. βαθμούς Κελσίου!
Καλλιτεχνική απεικόνιση του κβάζαρ 3C 273 η θερμοκρασία του οποίου είναι πραγματικά εξωπραγματική



Διεθνής ομάδα αστρονόμων κατάφερε να μελετήσει την «καρδιά» του φωτεινότερου ενεργού γαλαξιακού πυρήνα (κβάζαρ) στο Σύμπαν κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η θερμοκρασία της ξεπερνά τα δέκα τρισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου! Πρόκειται φυσικά για μια πραγματικά αδιανόητη θερμοκρασία πολύ μεγαλύτερη από ό,τι θεωρείτο έως τώρα δυνατό.

 
Η μελέτη

Ερευνητές του διεθνούς προγράμματος ραδιοαστρονομίας RadioAstron, με επικεφαλής τον Γιούρι Κοβάλεφ του Φυσικού Ινστιτούτου Λεμπέντεφ της Μόσχας, τον Αντρέι Λομπάνοφ του Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας Μαξ Πλανκ στη Γερμανία και τον Μάικλ Τζόνσον του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν των ΗΠΑ, έκαναν δύο δημοσιεύσεις στο περιοδικό αστροφυσικής «The Astrophysical Journal Letters», ανέλυσαν την ακτινοβολία του κβάζαρ 3C 273.
Το εν λόγω κβάζαρ, σε απόσταση περίπου 2,4 δισεκατομμυρίων ετών από τη Γη, βρίσκεται στην κατεύθυνση του αστερισμού της Παρθένου και είναι το πιο φωτεινό στον ουρανό από όσα έχουν ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής.
Το RadioAstron χρησιμοποιεί τον ρωσικό δορυφόρο Spektr-R με κεραία δέκα μέτρων, που βρίσκεται σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον πλανήτη μας. Οι παρατηρήσεις του συνδυάζονται με αυτές μεγάλων επίγειων ραδιοτηλεσκοπίων, όπως του γερμανικού ραδιοτηλεσκοπίου διαμέτρου 100 μέτρων στο Έφελσμπεργκ, του διαμέτρου 110 μέτρων τηλεσκοπίου Green Bank και του τηλεσκοπίου διαμέτρου 300 μέτρων στο Αρεσίμπο. Έτσι το RadioAstron σχηματίζει ένα συμβολόμετρο (ένα εικονικό ραδιοτηλεσκόπιο) μεταξύ Γης και διαστήματος.

Ο κβάζαρ 3C 273, ο φωτεινότερος όλων (εικόνα του Διαστημ. Τηλεσκοπίου Hubble).

Οι πυρήνες

Τα κβάζαρ είναι τεράστιες μαύρες τρύπες με μάζα εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο μας. Βρίσκονται στο κέντρο μεγάλων γαλαξιών και εκπέμπουν πανίσχυρη ακτινοβολία, συχνά «σβήνοντας» με τη λάμψη τους όλα τα άστρα του γαλαξία τους.
Οι επιστήμονες πίστευαν ότι η θερμοκρασία στο εσωτερικό αυτών των ενεργών γαλαξιακών πυρήνων δεν ξεπερνά τα 100 δισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου, αλλά οι νέοι υπολογισμοί δείχνουν μια ασύλληπτα μεγαλύτερη θερμοκρασία. Οι επιστήμονες προς το παρόν δεν κατανοούν θεωρητικά πώς αυτό μπορεί να συμβεί.

Πηγές ; -ΤΟ ΒΗΜΑ SCIENCE
             -el.wikipedia.org

Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2020

Ο λαμπρότερος γνωστός γαλαξίας

Γνωρίστε τον W2246-0526 ένα γαλαξία ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 12,5 δισεκατομμυρίων ετών φωτός στον αστερισμό του Υδροχόου. 

Κυριακή 3 Απριλίου 2016

Κβάζαρ 3C273: το θερμότερο αντικείμενο του σύμπαντος;


    Artistic view of the 10-meter space radio telescope on the Russian satellite Spektr-R comprising the space-borne component of the RadioAstron mission. CREDIT: © Astro Space Center of Lebedev Physical Institute.
Kαλλιτεχνική άποψη του ραδιοτηλεσκοπίου 10 μέτρων στον Ρωσικό δορυφόρο SpektrR 
CREDIT: © Astro Space Center of Lebedev Physical Institute.


Γερμανοί, Ρώσοι, Αμερικανοί και άλλοι αστρονόμοι μπόρεσαν για πρώτη φορά να μελετήσουν την «καρδιά» του φωτεινότερου ενεργού γαλαξιακού πυρήνα (κβάζαρ) στο σύμπαν και υπολόγισαν ότι η αδιανόητη θερμοκρασία της ξεπερνά τα δέκα τρισεκατομμύρια βαθμούς Κέλβιν (1011.5 K), πολύ μεγαλύτερη από ό,τι θεωρείτο έως τώρα δυνατό.
Διαβάστε σχετικά: Το πιο θερμό αντικείμενο του σύμπαντος
Οι ερευνητές του διεθνούς προγράμματος ραδιοαστρονομίας RadioAstron, με επικεφαλής τον Γιούρι Κοβάλεφ του Φυσικού Ινστιτούτου Λεμπέντεφ της Μόσχας, τον Αντρέι Λομπάνοφ του Ινστιτούτου Ραδιοαστρονομίας Μαξ Πλανκ στη Γερμανία και τον Μάικλ Τζόνσον του Κέντρου Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν των ΗΠΑ, που έκαναν δύο δημοσιεύσεις στο περιοδικό αστροφυσικής «The Astrophysical Journal Letters», ανέλυσαν την ακτινοβολία του κβάζαρ 3C 273.

Το εν λόγω κβάζαρ, σε απόσταση περίπου 2,4 δισεκατομμυρίων ετών από τη Γη, βρίσκεται στην κατεύθυνση του αστερισμού της Παρθένου και είναι το πιο φωτεινό στον ουρανό από όσα έχουν ανακαλυφθεί μέχρι στιγμής.

Το RadioAstron χρησιμοποιεί τον ρωσικό δορυφόρο Spektr-R με κεραία δέκα μέτρων, που βρίσκεται σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον πλανήτη μας. Οι παρατηρήσεις του συνδυάζονται με αυτές μεγάλων επίγειων ραδιοτηλεσκοπίων, όπως του γερμανικού ραδιοτηλεσκοπίου διαμέτρου 100 μέτρων στο Έφελσμπεργκ, του διαμέτρου 110 μέτρων τηλεσκοπίου Γκριν Μπανκ και του 300 μέτρων Αρεσίμπο. Έτσι το RadioAstron σχηματίζει ένα συμβολόμετρο (ένα εικονικό ραδιοτηλεσκόπιο) μεταξύ Γης και διαστήματος.

Τα κβάζαρ είναι τεράστιες μαύρες τρύπες με μάζα εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο μας. Βρίσκονται στο κέντρο μεγάλων γαλαξιών και εκπέμπουν πανίσχυρη ακτινοβολία, συχνά «σβήνοντας» με τη λάμψη τους όλα τα άστρα του γαλαξία τους.
Οι επιστήμονες πίστευαν ότι η θερμοκρασία στο εσωτερικό αυτών των ενεργών γαλαξιακών πυρήνων δεν ξεπερνά τα 100 δισεκατομμύρια βαθμούς Κελσίου, αλλά οι νέοι υπολογισμοί δείχνουν μια ασύλληπτα μεγαλύτερη θερμοκρασία. Οι επιστήμονες προς το παρόν δεν κατανοούν θεωρητικά πώς αυτό μπορεί να συμβεί.

πηγή: www.amna.gr – public.nrao.edu
         http://physicsgg.me 

Τετάρτη 27 Ιουλίου 2016

Το Hubble ανακάλυψε ένα γιγαντιαίο φωτοστέφανο γύρω από το γαλαξία της Ανδρομέδας


Hubble Finds Giant Halo Around the Andromeda Galaxy
 Κατεβάστε την την εικόνα εδώ


  Οι επιστήμονες χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA έχουν ανακαλύψει ένα τεράστιο φωτοστέφανο (άλω) από αέριο που περιβάλλει τον γαλαξία της Ανδρομέδας, τον πλησιέστερο και τεράστιο γαλαξιακό μας γείτονα, το οποίο βρέθηκε να είναι περίπου έξι φορές μεγαλύτερο και 1.000 φορές πιο ογκώδες από ό, τι έχει μετρηθεί στο παρελθόν . Το  σκοτεινό, και σχεδόν αόρατο αυτό φωτοστέφανο εκτείνεται περίπου ένα εκατομμύριο έτη φωτός από το γαλαξία που φιλοξενεί, και στη μισή απόσταση από τον δικό μας Γαλαξία. Το εύρημα αυτό υπόσχεται να αποκαλύψει στους αστρονόμους περισσότερα για την εξέλιξη και τη δομή αυτών των μαγευτικών, γιγάντιων σπειροειδών γαλαξιών , ο οποίος και είναι ένας από τους πιο κοινούς τύπους γαλαξιών στο σύμπαν.

"Τα φωτοστέφανα αυτά είναι οι αέριες ατμόσφαιρες των γαλαξιών. Οι ιδιότητες αυτών των αέριων  φωτοστέφανων ελέγχουν το ρυθμό με τον οποίο σχηματίζονται τα αστέρια στους γαλαξίες, σύμφωνα με τα μοντέλα σχηματισμού των γαλαξιών," εξήγησε ο επικεφαλής ερευνητής, Nicolas Lehner του Πανεπιστημίου του Notre Dame, στην Indiana των ΗΠΑ. Το γιγάντιο αυτό φωτοστέφανο εκτιμάται ότι περιέχει τη μισή μάζα των άστρων από τα άστρα που βρίσκονται στον γαλαξία της Ανδρομέδας, με τη μορφή ενός θερμού και διάχυτου αερίου. Αν θα μπορούσε να το δει κάποιος με γυμνό μάτι, το φωτοστέφανο αυτό θα μπορούσε να είναι 100 φορές τη διάμετρο της πανσελήνου στον ουρανό. Αυτό είναι ισοδύναμο με τμήμα του ουρανού που καλύπτεται από δύο μπάλες του μπάσκετ πάνω σε ένα έναν ανθρώπινο βραχίονα !

https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/3tags-prod/article/5515575e395fe/5515575e3d873/original.jpg

Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, επίσης γνωστός και ως M31, βρίσκεται 2,5 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά και μοιάζει με ένα αχνό άξονα, περίπου 6 φορές τη διάμετρο της πανσελήνου. Θεωρείται σχεδόν δίδυμος του Γαλαξία μας.

Επειδή το αέριο στο άλω της Ανδρομέδας είναι σκοτεινό, η ομάδα εξέτασε φωτεινά αντικείμενα που βρίσκονται στο φόντο, μέσα από το του αέριο, και παρατήρησαν πως το φως άλλαξε. Αυτό λιγάκι μοιάζει να είναι σαν να κοιτά κάποιος το βράδυ ένα λαμπερό φως όπως αυτό φαίνεται στο πυθμένα μιας πισίνας. Τα ιδανικά "φώτα" υποβάθρου (φόντο) για μια τέτοια μελέτη είναι τα Κβάζαρς, τα οποία είναι είναι πολύ μακρινοί φωτεινοί πυρήνες ενεργών γαλαξιών που τροφοδοτούνται από μαύρες τρύπες. Η ομάδα χρησιμοποίησε 18 τέτοια Κβάζαρς που βρίσκονται μακριά και πίσω από την Ανδρομέδα για να εξετάσουν πώς το υλικό διανέμεται και πέρα ​​από το ορατό δίσκο του γαλαξία. Τα ευρήματά τους δημοσιεύτηκαν στο 10 Μαΐου του 2015, στην έκδοση του περιοδικού ‘’The Astrophysical Journal’’.



http://www.stsci.edu/~tumlinso/COS-Halos/Welcome_files/shapeimage_2.png
Νωρίτερα έρευνες από  το πρόγραμμα Άλω-Φασματογράφος Κοσμικής Προέλευσης ((Hubble's Cosmic Origins Spectrograph (COS)—Halos)) το οποίο μελέτησε 44 μακρινούς γαλαξίες ανακάλυψε ''φωτοστέφανα'' όπως της Ανδρομέδας, αλλά ποτέ πριν δεν είχε ανακαλύψει ένα τόσο τεράστιο φωτοστέφανο σε κάποιο γειτονικό γαλαξία. Επειδή οι προηγούμενοι μελετηθέντες γαλαξίες ήταν πολύ πιο μακριά, εμφανίστηκαν πολύ μικρότεροι στον ουρανό. Μόνο ένα Κβάζαρ θα μπορούσε να ανιχνευθεί πίσω από κάθε τέτοιο μακρινό γαλαξία, παρέχοντας μόνο ένα φωτεινό σημείο αναφοράς έτσι ώστε να χαρτογραφηθεί το μέγεθος του φωτοστέφανου και η δομή του. Με την εγγύτητά της στη Γη και αντίστοιχα το μεγάλο ‘’αποτύπωμα’’ στον ουρανό, η Ανδρομέδα παρέχει ένα πολύ καλό  δειγματοληπτικό πεδίο από πολλά Κβάζαρς υποβάθρου.

"Καθώς το φως από τα Κβάζαρ ταξιδεύει προς το Hubble, το αέριο από το Άλω (φωτοστέφανο) απορροφά ένα μέρος από αυτό το φως του, κάνοντας έτσι το Κβάζαρ να  φαίνεται λίγο πιο σκοτεινό σε ένα μόλις πολύ μικρό φάσμα κυματομορφής," εξηγεί ο συν-ερευνητής J. Christopher Howk, επίσης του Notre Dame . "Με τη μέτρηση της ‘’βύθισης΄΄που σημειώνεται στην φωτεινότητα σε αυτήν την περιοχή, μπορούμε να πούμε πόσο Άλω  αερίου από το M31 υπάρχει μεταξύ μας και αυτού του Κβάζαρ."


Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τη μοναδική ικανότητα του Hubble για να μελετήσουν το υπεριώδες φως από τα Κβάζαρ. Το Υπεριώδες φως απορροφάται από την ατμόσφαιρα της Γης, γεγονός που καθιστά δύσκολο τη παρατήρηση με ένα επίγειο τηλεσκόπιο. Η ομάδα άντλησε δεδομένα από περίπου 5 χρόνια σημαντικών παρατηρήσεων τα οποία αποθηκεύονται στο αρχείο δεδομένων του Hubble για τη διεξαγωγή αυτής της έρευνας. Πολλές προηγούμενες ''καμπάνιες''  του Hubble έχουν χρησιμοποιήσει Κβάζαρς για να μελετήσουν αέριο πολύ πιο μακριά από την  Ανδρομέδα, (αλλά σε γενικές κατευθύνσεις). Έτσι, βγαίνει το συμπέρασμα ότι υπήρχε ήδη εκεί ένας θησαυρός δεδομένων.

Αλλά από πού προήλθε αυτό το γιγάντιο φωτοστέφανο; Μεγάλης κλίμακας προσομοιώσεις γαλαξιών υποδεικνύουν ότι το φωτοστέφανο αυτό σχηματίστηκε ταυτόχρονα με την Ανδρομέδα. Η ομάδα επίσης καθόρισε ότι είναι εμπλουτισμένο με στοιχεία πολύ βαρύτερα από το Υδρογόνο και το Ήλιο, και ο μόνος τρόπος για να εξαχθούν αυτά τα βαριά στοιχεία είναι από αστέρια που εκρήγνυται σε εκρήξεις που ονομάζονται ''Εκρήξεις Υπερκαινοφανών'' (σουπερνόβα). Η σουπερνόβα αυτή εξεράγει στο γεμάτο από άστρα δίσκο  της Ανδρομέδας και βίαια απώθησε αυτά τα βαρύτερα στοιχεία μακριά, έξω στο Διάστημα. Κατά τη διάρκεια ζωής της Ανδρομέδας, σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των βαρέων στοιχείων από τα αστέρια της έχουν αποβληθεί πέρα ​​από τον αστρικό δίσκο του γαλαξία, ο οποίος έχει διάμετρο 200.000 έτη φωτός.

http://static4.uk.businessinsider.com/image/54da3b68dd0895154e8b465d-1200-706/screen%20shot%202015-01-28%20at%205.10.52%20pm.png

Τι σημαίνει αυτό για το δικό μας γαλαξία; Επειδή ζούμε στο εσωτερικό του Γαλαξία, οι επιστήμονες δεν μπορεί να προσδιορίσουν αν υπάρχει ή όχι ένα τέτοιο εξίσου ογκώδες  και εκτεταμένο φωτοστέφανο γύρω από το Γαλαξία μας. Είναι μια περίπτωση που δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσει κάποιος τα δέντρα από το δάσος . Αν ο Γαλαξίας περιβάλλεται  από ένα εξίσου τεράστιο φωτοστέφανο, τα φωτοστέφανα των δύο γαλαξιών μπορεί ήδη να έχουν σχεδόν αγγίξει το ένα το άλλο,  και να έχουν σιωπηρά συγχωνευτεί πολύ πριν συγκρουστούν οι δύο μεγάλοι γαλαξίες. Παρατηρήσεις του Hubble δείχνουν ότι οι γαλαξίες της  Ανδρομέδας και ο Γαλαξίας μας θα συγχωνευθούν για να σχηματίσουν ένα γιγαντιαίο ελλειπτικό γαλαξία σε περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια από τώρα.


Επικοινωνία:
Ann Jenkins / Ray Villard
Space Telescope Science Institute, Baltimore, Md.
410-338-4488 / 410-338-4514
jenkins@stsci.edu / villard@stsci.edu
Felicia Chou
NASA Headquarters, Washington, D.C.
202-358-0257
felicia.chou@nasa.gov
Nicolas Lehner
University of Notre Dame, Notre Dame, Indiana
574-631-5755
nlehner@nd.edu

Απόδοση στα Ελληνικά: Δημήτρης Γκίκας.
ΠΗΓΕΣ: http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2015/15/full/
               https://el.wikipedia.org


Τετάρτη 18 Ιουλίου 2018

Κοσμολογικό παρελθόν

Αστρονόμοι ανακάλυψαν τον πιο φωτεινό πρώιμο γαλαξία
Σε απόσταση 13 δισεκατομμυρίων ετών ο γαλαξίας αυτός προέρχεται από μια βασική κοσμολογική εποχή.

Το φως στην εικόνα αυτή προέρχεται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο ενός γαλαξία 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά μας.
Εικόνα: Momjian, et al.; B. Saxton (NRAO/AUI/NSF)


Το πρώιμο Σύμπαν είναι ένα μυστήριο. Περιβάλλεται κυριολεκτικά από ένα πέπλο που καλύπτει το μακρινό, πρώιμο φως του. Όμως μια νέα 'λάμψη" μέσα από αυτό το σκοτεινό κενό θα μπορούσε να μας δώσει μια αχτίδα γνώσης από αυτή τη μυστηριώδη εποχή.

Δύο εργασίες οι οποίες δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Astrophysical Journal (πρώτη και δεύτερη εργασία) περιγράφουν λεπτομερώς την ανακάλυψη ενός Κβάζαρ το οποίο ονομάστηκε PSO J352.4034-15.3373, ή εν συντομία P352-15. Τα κβάζαρ είναι ενεργά κέντρα μεγάλων γαλαξιών, όπου οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες εκτοξεύουν πίδακες αερίου. Η εικόνα είναι εξασθενημένη, αλλά δείχνει τρεις διακριτές περιοχές οι οποίες εκτείνονται σε μια έκταση περίπου 5.000 ετών φωτός.


Το Σύμπαν μας έχει ηλικία 13,7 δισεκατομμυρίων ετών, και το κβάζαρ  αυτό είναι ηλικίας 13 δισεκατομμυρίων ετών. Στο διάστημα που μεσολάβησε, το Σύμπαν μας ήταν γεμάτο με ουδέτερο Υδρογόνο - ένα θετικά φορτισμένο πρωτόνιο "ζευγάρωσε" με ένα αρνητικά φορτισμένο ηλεκτρόνιο - το οποίο φαινόταν σαν ένα επεκτεινόμενο συμπαντικό νέφος το οποίο μεγάλωνε πολύ γρήγορα. Το νέφος αυτό δύσκολα ήταν ορατό από πολύ μακριά σε ολόκληρο το Σύμπαν. Τα πρώτα αστέρια τελικά συνδυάστηκαν δημιουργώντας τους πρώτους γαλαξίες. Αυτοί οι γαλαξίες ήταν συνήθως λίγο πιο...παράξενοι και μικρότεροι από τους σύγχρονους γαλαξίες (τους πολύ κοντινούς τουλάχιστον) που γνωρίζουμε σήμερα.

Αλλά το P352-15, όπως και οι σύγχρονοι γαλαξίες, έχει μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο, παγιδεύοντας αέριο. Ήταν αυτές οι πρώτες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που "πυροδότησαν" το ουδέτερο υδρογόνο και το επαναιόνισαν, δίνοντάς μας τον καθαρό ουρανό που βλέπουμε σήμερα σε μια εποχή που είναι γνωστή ως η "εποχή του επανιονισμού".




Σχηματική χρονολογική σειρά του σύμπαντος, που απεικονίζει τη θέση του Επανιονισμού στην ιστορία του Σύμπαντος. Εικόνα: https://en.wikipedia.org/wiki/Reionization

"Το κβάζαρ αυτό μπορεί να είναι το πιο απομακρυσμένο αντικείμενο στο οποίο μπορούμε να μετρήσουμε την ταχύτητα ενός τέτοιου πίδακα αερίου", δήλωσε ο αστρονόμος του NRAO   Emmanuel Momjian σε σχετικό δελτίο τύπου.


Το P352-15 δεν είναι ο πρώτος γαλαξίας που έχουμε δει ποτέ. Η πρώτη καταγραφή χρεώνεται στο γαλαξία GN-z11, ο οποίος απέχει 13,4 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Ένα έτος φωτός αναφέρεται και στην ηλικία, δηλαδή στο πόσο "παλιό" είναι το φως το οποίο παρατηρούμε. Ο Ήλιος μας είναι οκτώ λεπτά φωτός μακριά μας, δηλαδή από τη στιγμή που  κοιτάζουμε τον ουρανό την ημέρα -χωρίς φυσικά να κοιτάμε τον Ήλιο-, βλέπουμε ενα παρελθοντικό φως οκτώ λεπτών. Το κοντινότερο σε εμάς αστέρι, ο εγγύτατος του Κενταύρου (Proxima Centauri) εμφανίζεται στον ουρανό όπως ήταν πριν από 4,2 χρόνια κ.λ.π. Έτσι λοιπόν, ο γαλαξίας GN-z11 έχει ηλικία 13,4 δισεκατομμύρια ετών, 400 εκατομμύρια χρόνια μεγαλύτερος από το P352-15.




Καλλιτεχνική απόδοση με λογάριθμους του παρατηρήσιμου σύμπαντος, με το Ηλιακό Σύστημα στο κέντρο και γύρω - γύρω πλανήτες. Εικόνα: wikipedia.org

Αλλά το Κβάζαρ P352-15 είναι το φωτεινότερο αντικείμενο, γεγονός που το καθιστά ένα από τα καλύτερα μέρη για να μελετηθεί το πρώιμο Σύμπαν. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι προέρχεται από το τέλος της Εποχής του Επανιονισμού, βοηθώντας στη δημιουργία μιας πιο συνεκτικής εικόνας για το πώς οι πρώτοι γαλαξίες άλλαξαν για πάντα το σύμπαν  - και μας βοήθησαν να παρατηρούμε αστέρια στον νυχτερινό ουρανό.

 Από τον John Wenz  




--------------------*--------------------


Ενημερωθείτε για θέματα Αστρονομίας και Επιστήμης στις ομάδες μας στο Facebook:

Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα μπλε γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com  . Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.
Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 

Για την ομάδα : @Aratosastronomy

Τετάρτη 8 Απριλίου 2020

Εικόνες ενός πίδακα που πυροδοτείται από μια μαύρη τρύπα.

Κάτι ελλοχεύει στην καρδιά  του Κβάζαρ 3C 279. Πριν από ένα χρόνο, η Συνεργασία τηλεσκοπίων με την ονομασία Event Horizon Telescope (EHT) δημοσίευσε την πρώτη εικόνα (εικόνα αλληλεπίδρασης) μιας μαύρης τρύπας στον κοντινό μας ράδιο γαλαξία M87. Πρόσφατα η συνεργασία αυτή φέρνει στο φως νέες πληροφορίες από δεδομένα του EHT σχετικά με το μακρινό Κβάζαρ 3C 279: οι επιστήμονες παρατήρησαν τις καλύτερες λεπτομέρειες που παρατηρήθηκαν ποτέ σε ένα πίδακα που παράγεται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα. Νέες αναλύσεις, με επικεφαλής τον Jae-Young Kim από το Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας Max Planck στη Βόννη, επέτρεψαν στη συνεργασία την ανίχνευση του πίδακα αυτού στο σημείο εκτόξευσης του, κοντά στην οποία πηγάζει μια βίαιη μεταβλητή ακτινοβολία παρατηρούμενη σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.

Σάββατο 18 Μαρτίου 2017

Τα 10 μεγαλύτερα αντικείμενα στο Σύμπαν


Το Σύμπαν μας είναι τεράστιο. Υπάρχουν πλανήτες που κάνουν την Γη να φαίνεται σαν νάνος, Πάλσαρς που εκτείνονται εκατομμύρια έτη φωτός στο άπειρο, μαύρες τρύπες 50 δισεκατομμύρια φορές το μέγεθος του Ήλιου μας, και εκατοντάδες αντικείμενα ανεξιχνίαστου μεγέθους.

Σήμερα, θελήσαμε να συνοψίσουμε τα 10 μεγαλύτερα γνωστά αντικείμενα στο σύμπαν – με αντίστροφη μέτρηση από τον αριθμό 10. Σε αυτή τη λίστα έχουμε μια συλλογή με μερικά από τα μεγαλύτερα αντικείμενα στο σύμπαν, συμπεριλαμβανομένων, νεφελωμάτων, Πάλσαρς, γαλαξιών, πλανητών, άστρων, και ακόμα περισσότερων.

Χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, παραθέτουμε μια λίστα με τα δέκα μεγαλύτερα αντικείμενα στο σύμπαν.

# 10 – Ο Πλανήτης TRES4β

Πρόκειται για ένα εξωπλανήτη (η αλλιώς εξωηλιακό πλανήτη) που βρίσκεται στον αστερισμό του Ηρακλή. Σχεδόν με το 70% του μεγέθους του Δία, του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μαςσυστήματος, ο TRES4β είναι ο μεγαλύτερος γνωστός εξωπλανήτης. Και ο TRES4β είναι…τεράστιος. Στην πραγματικότητα, είναι ο 4ος μεγαλύτερος πλανήτης που ανακαλύφθηκε ποτέ. Αυτός ο ¨ φουσκωτός¨ πλανήτης έχει χαμηλή πυκνότητα παρόμοια με το ξύλο μπάλσα, ή με το φελλό. Θεωρητικά, ο TRES4β δεν θα πρέπει να υπάρχει στην πραγματικότητα, δεδομένου ότι είναι πολύ μεγάλος σε σχέση με τη μάζα του, γεγονός που καθιστά λίγο δύσκολο την ερμηνεία του γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο. Το μητρικό του άστρο έχει περίπου την ίδια ηλικία με το δικό μας Ήλιο, αλλά λόγω του μεγέθους του, εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα. Έχοντας εξαντλήσει όλα τα καύσιμα υδρογόνου στον πυρήνα του, έχει γίνει αυτό που οι Αστρονόμοι αποκαλούν ¨Υπογίγαντας Αστέρας¨ (a subgiant star). Και λόγω του τεράστιου του μεγέθους, είναι ¨καθ’ οδόν¨ για να μετατραπεί σε ¨Ερυθρό γίγαντα¨, ο οποίος θα είναι ακόμα πιο τεράστιος.

Συγκριτικό μέγεθος του εξωπλανήτη TRES4β με τον Δία. 
Εικόνα : wikipedia.org 

# 9 - VY του Μεγάλου Κυνός

Ένας ερυθρός υπεργίγαντας αστέρας που βρίσκεται στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός



Ο Ήλιος μας σε σχέση με τον Υπεργίγαντα αστέρα VY του Μεγάλου Κυνός.
Εικόνα: Oona Räisänen (User:Mysid)


Ένα από τα μεγαλύτερα γνωστά αστέρια στον γαλαξία μας, Ο VYτου Μεγάλου Κυνός  (VY Canis Majoris), ο οποίος βρίσκεται στο – τι έκπληξη! - στον αστερισμό του ΜεγάλουΚυνός γνωστός και ως VY CMA. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σπάνιο αστέρι, ένας υπεργίγαντας αστέρας στον γαλαξία μας, καθώς τα περισσότερα αστέρια στο Γαλαξία  μας είναι μικρότερα από τον δικό μας Ήλιο. Συγκριτικά με τον Ήλιο, η ακτίνα του είναι 1500 φορές μεγαλύτερη, και η μάζα του είναι κάπου μεταξύ 10-25 φορές μεγαλύτερη. Και φανταστείτε το μέγεθος αυτό του αστέρα είναι ότι έχει απομείνει, αφού έχει ήδη εξαχθεί περίπου το μισό της μάζας του, γύρω από το αστέρι με τη μορφή νεφελώματος. Και όμως, ακόμα καίγεται και είναι λαμπερός - και πολύ καυτός με θερμοκρασίες; στα ύψη, πάνω από 3200 0C ή 5800F – μέχρι στιγμής. Βρίσκεται κοντά στο τέλος της ζωής του και μπορεί να εκραγεί (σαν Σουπερνόβα) στα επόμενα 100.000 χρόνια. Στη συνέχεια, ο εναπομείναντας πυρήνας του θα μπορούσε να δημιουργήσει μια μαύρη τρύπα. Μια μεγάλη μαύρη τρύπα, αν και όχι και τόσο μεγάλη όσο ....

# 8 - Η μεγαλύτερες μαύρες τρύπες.

Οι μεγαλύτερες μαύρες τρύπες στο σύμπαν πιστεύεται ότι φθάνουν έως και 50 δισεκατομμύρια Ηλιακές μάζες.


 Καλλιτεχνική απεικόνιση μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας που καταβροχθίζει και κατακαίει ύλη από ένα δίσκο προσαύξησης. Πηγή: en.wikipedia.org

Οι μεγαλύτερες μαύρες τρύπες στο σύμπαν πιστεύεται ότι φθάνουν έως και 50 δισεκατομμύρια Ηλιακές μάζες. Οι μεγαλύτερες από αυτές λέγονται :Υπερμεγέθεις ΜαύρεςΤρύπες, ή ΥΜΤ (supermassive black hole SMBH), η οποίες μπορεί να βρίσκονται στο κέντρο σχεδόν όλων των μεγάλων γαλαξιών. Η μεγαλύτερη ΥΜΤ (SMBH) που έχει βρεθεί ποτέ έχει έως και 21 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου. Οι μαύρες τρύπες τείνουν να βρίσκονται σε πυκνές συστάδες (σμήνη) γαλαξιών, αλλά οι επιστήμονες έχουν επί του παρόντος επανεξετάσει αυτή τη περίπτωση. Μία από τις μεγαλύτερες βρέθηκε σε ένα μικρότερο περιβάλλον. Όταν δίδυμοι γαλαξίες ενώνονται, οι μαύρες τρύπες τους συγχωνεύονται, σχηματίζοντας ολοένα και πιο μεγαλύτερες μαύρες τρύπες. Η βαρύτητα μέσα στις μαύρες τρύπες είναι αρκετά ισχυρή για να παραμορφώσει τον χρόνο και το χώρο ...

# 7 – Ο Υπεργαλαξίας IC1101

Ο μεγαλύτερος γνωστός γαλαξίας στο σύμπαν. Ένας ελλειπτικός γαλαξίας στο κέντρο του γαλαξιακού σμήνους Άμπελ 2029.

Ο Υπεργαλαξίας IC1101 σε πραγματική κλίμακα συγκρινόμενος με τους Γαλαξίες Μ87, τον Γαλαξία της Ανδρομέδας  (Μ31), και τον δικό μας Γαλαξία. 
Εικόνα: http://socientifica.com.br-απόδοση στα Ελληνικά Δημήτρης Γκίκας

Ο  IC 1101είναι ο μεγαλύτερος γνωστός γαλαξίας. Βρίσκεται στο σύμπλεγμα γαλαξιών Άμπελ 2029 (Abell 2029 galaxy cluster), και είναι επίσης γνωστός ως¨Ελλειπτικός Υπεργίγαντας¨. Μερικά από τα σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο κοντινά του άστρα μπορεί να είναι επτά δισεκατομμύρια χρόνια μεγαλύτερα από τον Ήλιο. Ανακαλύφθηκε το 1790 και καταχωρήθηκε το 1895 ως ένα ¨νεφελώδες χαρακτηριστικό¨. Το 1932 ο  Έντγουιν Χαμπλ ανακάλυψε ότι μερικά από αυτά τα νεφελώδη χαρακτηριστικά ήταν στην πραγματικότητα γαλαξίες. Αυτό ο Υπεργαλαξίας είναι τόσο μεγάλος που θα μπορούσε να χωρέσει μέσα του το Γαλαξία μας, και τα δύο νέφη του Μαγγελάνου, το γαλαξία της Ανδρομέδας, το γαλαξία του Τριγώνου και σχεδόν όλο το ενδιάμεσο χώρο μεταξύ τους. Ωστόσο, ο IC1101 δεν ¨γέννα¨ πολλά νέα αστέρια. Έτσι, εκτός και αν συγκρουστεί ή ενωθεί με άλλους γαλαξίες, αυτό το μεγαθήριο θα μπορούσε απλά να ...μαραζώσει.

# 6 – Ράδιο-λοβοί

Ένας τύπος ενεργού γαλαξία που εκπέμπει θεαματικούς πίδακες που τροφοδοτείται από τη βαρυτική ενέργεια μίας ΥΜΤ -Υπερμεγέθης Μαύρη Τρύπα.


Μία πολυκυματική κυματομορφή. Ο ραδιογαλαξίας Ηρακλής A. 
Εικόνα : ΝΑΣΑ

Τα Ραδιοκύματα που προέρχονται από ¨λοβούς¨ στις πλευρές των ενεργών γαλαξιών λέγονται ¨Ράδιο-λοβοί¨. Είναι τόσο μεγάλοι όσο μπορεί να είναι οι γαλαξίες. Οι ράδιο-λοβοί είναι συνήθως πολύ μεγαλύτεροι από το γαλαξία από τον οποίο προέρχονται. Κάποιοι μπορεί να είναι πάνω από δύο φορές το μέγεθος του Γαλαξία μας. Κάθε διπλό-λοβωτός ράδιογαλαξίας είναι μοναδικός, ο οποίος προέρχεται από την αλληλεπίδραση μεταξύ ενός πίδακα υψηλής ενέργειας αερίου και της ύλης γύρω του. Καθώς οι πίδακες ξεπηδούν ρευματοειδώς  έξω από το κέντρο του γαλαξία με σχεδόν την ταχύτητα του φωτός, εκπέμπουν ισχυρά ραδιοκύματα. Φανταστείτε τα απόνερα από ένα μηχανοκίνητο σκάφος. Τώρα φανταστείτε την ίδια εικόνα αλλά σε τεράστιες κλίμακες πέρα από κάθε μέγεθος…Αυτοί είναι οι Ράδιο-λοβοί.

 # 5 - Οι Κηλίδες Λάιμαν Άλφα

Μερικά από τα μεγαλύτερα γνωστά αντικείμενα στο Σύμπαν. Στην ουσία είναι ένα πλανητικό νεφέλωμα που μπορεί να φτάσει σε έκταση πάνω από 400.000 έτη φωτός.


Ο γίγαντας Λάιμαν Άλφα LAB-1 (αριστερά) και μια καλλιτεχνική για το πως μπορεί να μοιάζει, αν μπορούσε να παρατηρηθεί από κοντινή απόσταση (δεξιά). Πηγή: Αριστερή εικόνα : D.Alexander et al. S.Chapman et al. T.Hayashino et al. J.Geach et al. Δεξιά εικόνα: M.Weiss

Δεν είναι κάποιες συνηθισμένες διαστημικές ¨κηλίδες¨. Αυτές είναι οι λεγόμενες Κηλίδες Λάιμαν Άλφα [Lyman Alpha Blobs (LAB)], που πραγματικά είναι το Άλφα, το νούμερο ένα αν θέλετε των κηλίδων τέτοιου είδους. Είναι μερικά από τα μεγαλύτερα γνωστά μεμονωμένα αντικείμενα σε ολόκληρο το σύμπαν. Πρόκειται ουσιαστικά για πλανητικό νεφέλωμα που μπορεί να φτάσει σε έκταση πάνω από 400.000 έτη φωτός. Με άλλα λόγια, αυτές είναι μερικές θα λέγαμε τρελά μεγάλες κηλίδες. Αυτές οι κηλίδες μπορούν να κατέχουν πολύτιμες ενδείξεις που θα μας βοηθήσουν να ανακαλύψουμε ακριβώς πώς διαμορφώνονται οι γαλαξίες. Βρίσκονται πάνω από 11 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Οι ΚΛΑ είναι φωτεινές και σπάνιες δομές που παρέχουν αποδείξεις για την λεγόμενη ''πόλωση''. Μερικές είναι τόσο μεγάλες που μπορούν να χωρέσουν ολόκληρο τον Γαλαξία μας αρκετές φορές. Αυτό το αντικείμενο είναι ένα πολύ μεγάλο αέριο από υδρογόνο!

# 4 – Το κενό του Βοώτη

Σχεδόν 250 εκατομμύρια έτη φωτός σε διάμετρο, το κενό του Βοώτη  είναι ένα από τα μεγαλύτερα γνωστά κενά στο σύμπαν.

Χάρτης του Κενού του Βοώτη. 
Εικόνα el.wikipedia.org

Το κενό του Βοώτη (The Bootes Void), που μερικές φορές ονομάζεται το Μεγάλο Κενό είναι μία ''ανατριχιαστική'' περιοχή του διαστήματος που περιέχει πολύ λίγους γαλαξίες. Είναι περίπου 700 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, κοντά στον αστερισμό του Βοώτη - εξ ου και το όνομα. Η διάμετρός του είναι πάνω από 0,25% της διαμέτρου του ορατού σύμπαντος, οπότε δεν είναι απλά ένα συνηθισμένο κενό, αλλά ένα…Υπερκενό. Μελέτες του Κενού του Βοώτη δείχνουν ότι θα μπορούσε να είναι παλιότερο από ό, τι το ίδιο το σύμπαν, και δημιουργήθηκε πριν συμβεί η Μεγάλη Έκρηξη (the Big Bang). Το Κενό του Βοώτη είναι ένα από εκείνα τα πράγματα που δίνουν στους επιστήμονες περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Ένα αινιγματικό, τρομακτικό, τεράστιο κομμάτι του τίποτα που κρατά τους αστρονόμους σε εγρήγορση.

# 3 - Το Υπερσμήνος του Σάρπλεϊ

 Το Υπερσμήνος του Σάρπλεϊ ή η συγκέντρωση Σάρπλεϊ είναι η μεγαλύτερη συγκέντρωση γαλαξιών στο κοντινό μας σύμπαν.

Εικόνα: ESA & Planck Collaboration / Rosat/ Digitised Sky Survey)

Το Υπερσμήνος του Σάρπλεϊ (ShapleySupercluster), γνωστό και ως η συγκέντρωση Σάρπλεϊ, ή SCI 124, είναι η μεγαλύτερη συγκέντρωση γαλαξιών στο κοντινό μας σύμπαν. Το Υπερσμήνος αυτό σχηματίζει μια βαρυτικά αλληλεπιδρούσα μονάδα. Με άλλα λόγια, το ίδιο προτιμά να έλκει τον εαυτό του μπρος τα μέσα, παρά να ακολουθεί την διαστολή του σύμπαντος. Περιέχει πάνω από 8000 γαλαξίες, και έχει μάζα πάνω από 10 εκατομμύρια δισεκατομμυρίων φορές τη μάζα του ήλιου, καθιστώντας την τη πιο μεγάλη δομή σε απόσταση ενός δισεκατομμυρίου ετών φωτός από το Γαλαξία μας. Αυτό και αν είναι μεγάλος αριθμός ! 

# 2 - Η Τεράστια- ΜΟΚ

Η Τεράστια -Μεγάλη Ομάδα Κβάζαρ είναι μια δομή από 73 Κβάζαρς, που αναφέρονται ως Μεγάλη Ομάδα Κβάζαρ, με έκταση περίπου 4 δισεκατομμύρια έτη φωτός.



Πάνω: Χάρτης της Τεράστιας - ΜΟΚ (LQG) η οποία σημειώνεται από μαύρους κύκλους, δίπλα στο Clowes-Campusano LQG με τους κόκκινους σταυρούς. Ο Χάρτης φτιάχτηκε από τον Roger Clowes του Πανεπιστημίου του Central Lancashire. Κάτω: Εικόνα του λαμπερού κβάζαρ 3C 273. Κάθε μαύρος κύκλος και κάθε κόκκινος σταυρός στο χάρτη είναι ένα κβάζαρ παρόμοιο με αυτό. Πηγή

Η Τεράστια-ΜΟΚ [Large Quasar Group (LGQ], ή Μεγάλη Ομάδα Κβάζαρ είναι μια συλλογή από κβάζαρς που πιστεύεται ότι είναι η μεγαλύτερη αστρονομική δομή στο σύμπαν. Το γνωστό σύμπαν, αυτό είναι. Ένα Κβάζαρ είναι ένα γιγαντιαίο και εξαιρετικά απομακρυσμένο ουράνιο αντικείμενο που εκπέμπει πολύ, μα πάρα πολύ μεγάλα ποσά ενέργειας. Όταν φαίνεται μέσα από ένα τηλεσκόπιο, φαίνονται σαν αστέρι. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα Κβάζαρ τροφοδοτούνται από τις μαύρες τρύπες, που έχουν μέγεθος εκατομμύρια φορές μεγαλύτερο από τον μικρό μας Ήλιο. Η Τεράστια-ΜΟΚ είναι μια συλλογή από 73 Κβάζαρς, με έκταση περίπου 4 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Υπάρχουν ορισμένα ζητήματα σχετικά με τη δομή της, αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο - είναι τόσο γιγάντια που έπρεπε να χρησιμοποιήσει τη λέξη ¨τεράστια¨ δίπλα στο όνομα της .

# 1 -  Ο Κοσμικός ιστός

 Ολόκληρο το υφαντό του σύμπαντος μας.


Στην εικόνα: 31,25 Mpc/h – Μεγαπαρσέκ/h
(Στην Αστρονομία) Μία απροσδιόριστη μονάδα απόστασης μεταξύ 4/3 Mpc και 2 Mpc. Το h είναι μια παράμετρος στο κλειστό διάστημα [0.5, 0.75] και αντικατοπτρίζει την αβεβαιότητα στην σταθερά του Χάμπλ. Πηγή  

Ο Κοσμικός ιστός είναι ένα δίκτυο αερίου που εκτείνεται μεταξύ των γαλαξιών και δομεί ολόκληρο το γνωστό σύμπαν. Η οργάνωση και η κατανομή των γαλαξιών δεν είναι τυχαία. Οι γαλαξίες έχουν συσταθεί σαν ένα τεράστιο δίκτυο. Και το δίκτυο αυτό είναι ο Κοσμικός ιστός. Γαλαξιακά σμήνη, Νήματα (Περιοχές με πλήθος γαλαξιών που μοιάζουν με νήματα), ακόμα και περιοχές που στερούνται γαλαξίες, όλα αυτά και άλλες μεγαλύτερες δομές και ακόμη περισσότερες βρίσκονται μέσα στο Κοσμικό Ιστό. Όλα αυτά και ολόκληρο το σύμπαν – αν και πραγματικά δεν μπορεί να βρεθεί οτιδήποτε μεγαλύτερο από αυτόν.


Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα μπλε γράμματα)
         
Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
Για διορθώσεις, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com