Κυριακή 12 Νοεμβρίου 2017

Συμπαντικά μεγαθήρια…



Αστρονόμοι ανακάλυψαν πρόσφατα γαλαξίες τόσο τεράστιους που φαίνεται να καταρρίπτουν τους νόμους της φυσικής. Οι γαλαξίες αυτοί θεωρητικά, δεν θα έπρεπε καν να υπάρχουν και αυτό γιατί είναι "εξαιρετικά μεγάλοι και φωτεινοί". Επίσης, οι εν λόγω γαλαξίες είναι οι λαμπρότεροι που έχουν ποτέ εντοπιστεί.

Τόσο μεγάλη είναι η φωτεινότητα των γαλαξιών αυτών που η ομάδα του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης τους χαρακτήριζε «εξωφρενικά φωτεινούς», καθώς δεν υπάρχει επί του παρόντος επιστημονική ονομασία για να τους περιγράψει.



Η ομάδα, που ασχολείται με το φαινόμενο, με επικεφαλής τον καθηγητή Yin Mun, χρησιμοποιεί το Μεγάλο Χιλιοστομετρικό τηλεσκόπιο διαμέτρου 50 μέτρων στο Μεξικό (Large Millimeter telescope), για να …σαρώσει τον ουρανό για νέα ευρήματα.



Είναι οι πρώτοι που κάνουν την ανακάλυψη αυτών των ¨υπερφωτεινών¨ θα λέγαμε γαλαξιών επειδή κανένας άλλος δεν πίστευε ότι υπήρχαν!



Ο καθηγητής Yin Mun  δήλωσε:

 «Καμία θεωρία δεν προέβλεπε την ύπαρξη εκείνων των γαλαξιών τους οποίους ανακαλύψαμε. Είναι πολύ μεγάλοι και πολύ φωτεινοί, οπότε κανείς δεν τους αναζήτησε στο παρελθόν.



Ένας γαλαξίας που έχει περίπου ένα τρισεκατομμύριο ηλιακές φωτεινότητες κατηγοριοποιείται ως «εξαιρετικά φωτεινός», ένας τέτοιος γαλαξίας λοιπόν ο οποίος έχει 10 τρισεκατομμύρια ηλιακές φωτεινότητες περιγράφεται ως «Υπερ-φωτεινός», επίσης ο Kevin Harrington, μέλος του προγράμματος, δήλωσε για ότι οτιδήποτε υπερβαίνει κάτι τέτοιο: "Δεν έχουμε βρει καν όνομα για αυτά τα αντικείμενα".



Πιστεύεται ότι αυτοί οι γαλαξίες σχηματίστηκαν πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια, γεγονός που θα βοηθήσει την ομάδα να μάθει περισσότερα για τη Μεγάλη Έκρηξη (The Big Bang).



 Ο καθηγητής Yin Mun πρόσθεσε επίσης:

¨Γνωρίζοντας ότι πράγματι υπάρχουν οι γαλαξίες αυτοί, καθώς και πόσο έχουν αυξήσει τον όγκο τους τα πρώτα 4 δισεκατομμύρια χρόνια μετά την Μεγάλη Έκρηξη,  μας βοηθά να εκτιμήσουμε την ποσότητα της πρωταρχικής ύλης που υπήρχε την περίοδο αυτή, και η οποία συνέβαλε στο σχηματισμό τους.



Η ύπαρξή τους μάς διδάσκει για τη διαδικασία της συγκέντρωσης της ύλης, καθώς και του τρόπου με τον οποίον σχηματίζονται οι γαλαξίες. Προτείνει επίσης, ότι η διαδικασία αυτή είναι πιο περίπλοκη από ό,τι νομίζουν αρκετοί άνθρωποι. "



Ωστόσο, η μεγάλη τους φωτεινότητα σας κάνει να πιστεύετε ότι οι γαλαξίες αυτοί είναι τόσο μεγάλοι, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι και τόσο…τεράστιοι.   

 https://spacegates.files.wordpress.com/2015/06/gravitational_lenses.png
 Βαρυτικοί φακοί. Εικόνα: spacegates

Οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι η φωτεινότητα τους προέρχεται από ένα φαινόμενο γνωστό ως ¨βαρυτικό φακό¨, όπου τεράστια αντικείμενα που παρεμβάλλονται στο επίπεδο παρατήρησης μεγεθύνουν, ενισχύουν αν θέλετε το φως από τα παρατηρούμενα αντικείμενα (Αστέρες, Γαλαξίες κ.α.) εξαιτίας της βαρυτικής τους έλξης - αυτό τα κάνει να φαίνονται περίπου 10 φορές φωτεινότερα όταν παρατηρούνται από τη Γη.



Και ο καθηγητής Yin Mun τελειώνοντας δήλωσε:

 Ο βαρυτικός φακός σε αυτή την περίπτωση προκαλείται από έναν άλλο γαλαξία, ο οποίος είναι επίσης πολύ σπάνιος, οδηγώντας τον Κύριο Harrington να τον χαρακτηρίσει ως "μία άλλη, δυνητικά σημαντική ανακάλυψη".



Πρόσθεσε επίσης: "Επιπλέον, η εύρεση πηγών βαρυτικών φακών είναι τόσο σπάνια όσο το να βρει κάποιος μια τρύπα πάνω σε μία βελόνα πεταμένη στα άχυρα".




Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα μπλε γράμματα)

Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.
 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:

 Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com  . Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.

Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.

 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 

Γιά την ομάδα : @Aratosastronomy



Σάββατο 11 Νοεμβρίου 2017

Ένα αινιγματικό αντικείμενο.


 
Εικόνα: (Nostalgia for Infinity/Shutterstock) 

Οι αστρονόμοι είναι προβληματισμένοι από ένα τεράστιο αντικείμενο στο κέντρο του γαλαξία μας.

Τι μπορεί να είναι το τεράστιο αυτό αντικείμενο; Μήπως πλανήτης; Μήπως πάλι ένα ¨νεκρό άστρο¨;

Το Σύμπαν είναι γεμάτο από παράξενα και μυστηριώδη αντικείμενα που δεν έχουν ακόμα κατηγοριοποιηθεί.



Οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν τις παραμορφωτικές ή αλλιώς στρεβλωτικές ιδιότητες της βαρύτητας για να εντοπίσουν ένα τεράστιο αντικείμενο, το οποίο θα μπορούσε να είναι ένας τεράστιος πλανήτης ή ένα ¨αποτυχημένο¨ αστέρι, ακριβώς στο κέντρο του γαλαξία μας. Όχι μόνο είναι ένα …διασκεδαστικό αστρονομικό αίνιγμα, αλλά επίσης φθάνει στα όρια τα μέσα και τα συστήματα που διαθέτουμε για τη παρατήρηση και τη μελέτη του διαστήματος.


Το διαστημικό τηλεσκόπιο Σπίτζερ (NASA's Spitzer space telescope) παρακολουθεί την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο από το 2003, χρησιμοποιώντας μια υπέρυθρη κάμερα που είναι εγκατεστημένη πάνω του, έτσι ώστε να λαμβάνει εκπληκτικές εικόνες των ουρανών.



Αποστολή για τους αστρονόμους ήταν να χρησιμοποιήσουν τις εικόνες του Σπίτζερ για να ανακαλύψουν εξωπλανήτες ή όπως αλλιώς ονομάζονται εξωηλιακούς πλανήτες, ένα στόχο που κανείς δεν είχε σκεφτεί ή σχεδιάσει όταν ξεκίνησε η αποστολή. Η πιο ας το πούμε ¨παραδοσιακή¨ προσέγγιση της αποστολής αυτής είναι η παρακολούθηση για την εξασθένιση του φωτός ενός αστεριού καθώς ένας πλανήτης περνάει μπροστά του*.



Αλλά το διαστημικό τηλεσκόπιο Σπίτζερ έχει ένα …άσσο κρυμμένο στο μανίκι του που λέγεται Μικροεστιασμός (microlensing). Η βαρύτητα  στρεβλώνει τον χωροχρόνο, πράγμα που σημαίνει ότι ένα τεράστιο αντικείμενο μπορεί να κάμψει το ¨υφαντό¨ του χώρου και του χρόνου δημιουργώντας ένα είδους μεγεθυντικού φακού, που στη περίπτωση αυτή λέγεται ¨Βαρυτικός φακός¨. Με αυτό τον τρόπο το ΔΤ Σπίτζερ έχει χρησιμοποιηθεί για να ανακαλύψει μερικούς εξωπλανήτες.



Αλλά, στη περίπτωση του ογκώδους αυτού αντικειμένου το ΔΤ Σπίτζερ σαρώνει όλα τα εύσημα . (Αν, πρόκειται φυσικά για εξωπλανήτη.)



Το όνομά του αντικειμένου αυτού είναι: OGLE-2016-BLG-1190Lb. Το συμπαντικό αυτό…θηρίο έχει 13 φορές μεγαλύτερη μάζα από τον πλανήτη Δία, και περιστρέφεται γύρω από ένα αστέρι, περίπου 22.000 έτη φωτός μακριά από τη Γη, στην ¨πολυσύχναστη¨ κοσμική  γειτονιά του κέντρου του Γαλαξία μας.



Το OGLE μπορεί να μην είναι τόσο μεγάλο όσο το αντικείμενο που σπάει όλα τα ρεκόρ μεγέθους με την ονομασία : DENIS-P J082303.1-491201 b, το οποίο έχει 29 φορές τη μάζα του πλανήτη Δία. Αλλά όμως βρίσκεται και αυτό...εκεί ¨πάνω¨.



Ας μην βιαστούμε όμως να ενθουσιαστούμε μιας και θα μπορούσε να είναι ένας καφέ νάνος αστέραςμία επίδοξη σύναξη αερίων Υδρογόνου που φιλοδοξεί ίσως κάποτε να γίνει άστρο, αλλά πιθανόν δεν επαρκεί η μάζα του για κάτι τέτοιο**. Αν και τα μικροσκοπικά αστέρια υπάρχουν εκεί έξω, η μάζα του OGLE το τοποθετεί στο χαμηλότερο όριο που χρειάζεται για ένα …αξιοπρεπή αστρικό σχηματισμό.


 Φωτογραφία του χρήστη Άρατος- Παρατηρησιακή Αστρονομία Σαλαμίνας.


Γιατί λοιπόν θα πρέπει να μας ενδιαφέρει το περίεργο αυτό ουράνιο σώμα;



Το ενδιαφέρον είναι ότι το OGLE βρίσκεται στην άκρη της λεγόμενης ¨έρημου των καφέ νάνων¨ - μια σειρά από τροχιές που περιγράφονται ως μια ζώνη που αποτελείται από ¨αποτυχημένα¨ αστέρια.



Οι αστρονόμοι έχουν παρατηρήσει ότι υπάρχει μια σαφής έλλειψη καφέ νάνων μέσα σε μια απόσταση 5 Αστρονομικών Μονάδων (ΑΜ) από άλλα άστρα. Για να αντιληφθούμε τα μεγέθη, η απόσταση από τη Γη έως τον Ήλιο είναι 1AΜ ή περίπου 150 εκατομμύρια χιλιόμετρα.



Το OGLE έχει μια τροχιά διάρκειας τριών ετών, και σε απόσταση περίπου 5 AΜ από τον συνοδό του αστέρα. Εάν πρόκειται για πλανήτη, τότε αναπτύσσεται με υπέρογκες αναλογίες.



Εάν είναι ένας μικρός καφέ νάνος αστέρας, το γεγονός ότι βρίσκεται στα σύνορα της ¨έρημου των καφέ νάνων¨ θα μπορούσε να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε περισσότερα για τους τρόπους με τους οποίους τα κοσμικά αυτά αντικείμενα αναπτύσσονται και τελικά γίνονται αστέρια.



Απαιτούνται σαφώς περισσότερες πληροφορίες, και η τεχνική του μικροεστιασμού είναι ακόμα σε…νεαρή ηλικία. Αλλά θα μπορούσε η τεχνική αυτή να ισχυροποιηθεί, έτσι ώστε να είναι σε θέση να εντοπίζει λεπτομέρειες σχετικά με τα αστέρια, τους πλανήτες και ακόμη και τους γαλαξίες που άλλες μέθοδοι αποτυγχάνουν.



Με την τελειοποίηση των διαδικασιών που μπορούν να λάβουν περισσότερες λεπτομέρειες από το ¨στρεβλωμένο¨ φως (που δημιουργείται από τους βαρυτικούς φακούς), ειδικά όταν χρησιμοποιούμε διαφορετικούς δορυφόρους από διαφορετικές θέσεις, θα πρέπει να είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε καλύτερα τη σχέση ανάμεσα στα αστέρια και τα μέλη… της οικογένειάς τους που βρίσκονται σε τροχιά γύρω τους.


Η έρευνα αυτή έχει υποβληθεί στον ιστότοπο ¨ Τhe Astronomical Journal¨ . Μπορείτε επίσης να την βρείτε και στην ιστοσελίδα pre-publish arXiv.org.

*------------------------------------*----------------------------------------*


*Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται ευρέως στην ανακάλυψη εξωπλανητών και λέγεται ¨Πλανητική Διάβαση¨



**Αυτού του τύπου τα αντικείμενα ονομάζονται ¨αποτυχημένα άστρα¨(Failed stars). Στη κατηγορία αυτή εμπίπτει και ο πλανήτης Δίας που παραλίγο να είχε σχηματίσει ένα άστρο, δίνοντας στους ουρανούς μας ένα δεύτερο Ήλιο.



Από τον MIKE MCRAE




Πηγές υπάρχουν επίσης και στις παραπομπές του κειμένου (οι λέξεις με τα μπλε γράμματα)



Απόδοση στα Ελληνικά : Δημήτρης Γκίκας.

 Για διορθώσεις μετάφρασης ως προς το πρότυπο κείμενο, απορίες, ή συμπληρώματα, γράψτε μας: gikasd63@hotmail.com  η αφήστε μήνυμα inbox στη Σελίδα:




 Επίσης εάν θέλετε να δημοσιευτεί στο μπλόγκ μας κάποια δική σας εργασία, άρθρο, ή paper σχετικά με την επιστήμη, αποστείλατε τα άρθρα αυτά συνοδευόμενα απαραίτητα από τη σχετική βιβλιογραφία, και την σχετική έντυπη άδεια σας για δημοσίευση στο μπλόγκ μας, στη διεύθυνση: gikasd63@hotmail.com  . Η δημοσίευση είναι εντελώς δωρεάν.



Εάν, κατά την άποψή σας, υπάρχουν επιστημονικά λάθη στο πρότυπο κείμενο η ομάδα μας δεν μπορεί να παρέμβει και να το αλλάξει χωρίς την συναίνεση του αρθρογράφου. Για οποιαδήποτε τέτοια αλλαγή επικοινωνήστε με την πηγή του άρθρου.



 Το κείμενο υπόκειται σε επικαιροποίηση αν υπάρξουν έγκυρες διορθώσεις ή νέα στοιχεία που αφορούν το θέμα του άρθρου. 



Γιά την ομάδα : @Aratosastronomy